29.03.2019

Cүз һәм сүзтезмә Дәрес планы


 Сүз һәм сүзтезмә
Түбән Кама шәһәренең аерым фәннәрне тирәнтен өйрәнүче 10 нчы урта мәктәбенең 1 квалификацияле категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Гәрәева Гөлнара Риан кызы. Тема: Сүз һәм сүзтезмә (2 нче татар сыйныфы өчен татар теленнән уздырылган ачык  дәрес эшкәртмәсе)

 

Дәрес тибы: үткән материалны ныгыту

Максат:сүзне  һәм сүзтезмәне таный белү күнекмәсен үстерү.

Планлаштырылган нәтиҗәләр:

  • Метапредмет –чагыштырып,нәтиҗә ясый белү;
  • Предмет-сорау куеп,сүз һәм сүзтезмәне билгели белү;
  • Шәхескә кагылышлы –аңлы уку теләге булдыру.

Җиһазлаупрезентация, индивидуаль карточкалар, интерактив такта,

Материал: Татар теле, ҖамалетдиноваЗ.И.. 2 класс, электрон кушымта

Дәрес барышы.

  1. Мотивлаштыру-ориентлаштыру этабы.
  2. –Хәерле көн, балалар!

— Хәерле көн!

— Хәерле көн, миңа! Хәерле көн, сиңа! Хәерле көн, барыбызга да!

2) — Бүген сыйныфта кем дежур? ( Дежур укучы белән әңгәмә)

— Бүген урамда һава торышы нинди?

1.Өй эшен тикшерү.

2)Матур язу күнегүе. ( 1 җөмлә әйтеп яздыру)

Карлы,буранлы кыш җитте.

3)Актульләштерү

-Ә хәзер бирелгән җөмләдән сүзләрне аерып күрсәтик әле(карлы,буранлы,кыш,җитте)

-Нинди сүтезмәләр таптыгыз?(карлы кыш, буранлы кыш)

-Сүз һәм сүзтезмәләрне нинди юл белән таныдык?

-Кем исбатлап  күрсәтә?(1-2 укучы сөйләп күрсәтә)

  Сүз                                               Сүзтезмә

*сүзне әйтәбез                               сүзләрне әйтәбез

*мәгънәсен ачыклыйбыз             сүзләрнең бәйләнешен күзәтәбез

*”сүз”дип нәтиҗә ясыйбыз       Фикер әйтелеп беткәнме-юкмы икәнен ачыклыйбыз

*нәтиҗә ясыйбыз 

4 Уку мәсьәләсе кую

Балалар,  чана тартып, тауга киттеләр.(слайд №1)

  • Укучылар бирелгән җөмләдән Белмәмеш дигән малай сүзтезмәләр тапкан, дөрес таптымы икән ул?Әйдәгез,Белмәмешнең хаталарын  төзәтик әле?(балалар чана, чана тартып,тартып тауга,чана киттеләр,тауга киттеләр)
  • Балалар чана ,тартып тауга , чана киттеләр сүзләре нигә сүзтезмә түгел?
  • Чөнки сүзләр үзара бәйләнмәгән.
  • Димәк, без бүген  дәрестә  нәрсә  эшлибез?(Сүз һәм сүзтезмәләрне тануга күнегүләр эшлибез)

II Уку мәсьәләсен өлешләп чишү этабы.

1 нче бирем Парларда эш Тулырак…

Йорт һәм кыргый хайваннар


йорт һәм кыргый хайваннар
Казан шәһәре Вахитов районы муниципаль бюджет белем учреждениесе  “ 96 нчы гимназия”нең югары квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Закирова Альмира Хәнәфи кызы. Тема: Йорт һәм кыргый хайваннар.( 2 нче сыйныфта татар теленнән уздырылган ачык дәрес).

Дәреснең тибы: Лексик – грамматик белем күнекмәләрен камилләштерү һәм   комплекслы куллану.

Максат:

Дидактик : йорт һәм кыргый хайваннар турында гомуми төшенчә; хайваннарның охшаш һәм аермалы якларын карау; сөйләм калыбын аңлау һәм үзләштерү; укучыларның сүзлек составын баету.

  1. Үстерелешле: укучыларның сөйләм телен һәм фикерләү сәләтен үстерү; хайван атамаларын сөйләмдә һәм язуда дөрес куллана белү күнекмәләрен булдыру.
  2. Тәрбияви: укучыларда хайваннарга карата миһербанлык һәм шәфкатьлелек хисләре тәрбияләү.

Планлаштырылган нәтиҗәләр: Татарча сөйләшә алу, сыйныфташларга һәм укытучыга карата игътибарлы булу, дәрестә кызыксынучан булу.

Универсаль уку  гамәлләре формалаштыру:

Регулятив УУГ:  эшчәнлекне  планлаштыра, үз алдыңа максат куя белү, эшләгән эшнең  сыйфатын һәм дәрәҗәсен билгеләү.

Коммуникатив УУГ: парларда эшләгәндә үз фикереңне җиткерә белү, үзара килешү, мәгълүматларны таба, куллана алу, әңгәмәдә катнашу.

Танып-белү УУГ: дәреслектә ориентлаша белү, дәреслек, такта  һәм карточкалардагы мәгълүматлар белән эшли белү.

Шәхескә кагылышлы УУГ: күршеңә ярдәм итүдә танып-белү инициативасы күрсәтү, үз мөмкинлекләреңне бәяләү, үз эшчәнлегеңнең нәтиҗәләрен яхшыртуга ихтыяҗ формалаштыру.

Предмет нәтиҗәсе: Татарча сорау бирә һәм  әңгәмә алып бара алу.

Материал: рус урта гомуми белем бирү мәктәбенең 2 нче сыйныфында укучы рус балалары өчен  Сәлам уку – укыту әсбабы.

Җиһазлау: уен өчен карточкалар, рәсемнәр, уенчыклар, интерактив такта, ноутбук, флеш-карталар, тавыш көчәйткеч.

Эшчәнлек төрләре: аңлатмалы сөйләм, чагыштыру, әңгәмә үткәрү, дәреслек белән эш, уеннар уйнау, җыр җырлау, акыл штурмы, парларда эш, күрсәтмә әсбаплардан һәм техник чаралардан файдалану.

Дәрестә танып белү эшчәнлеген оештыруның

  1. формасы — ФДББС;
  2. методы — эзләнү;
  3. контроль, бәя, пробелны бетерү – үзконтроль, үзбәя.

Дәрес барышы

  1. Мотивлаштыру-ориентлаштыру. (1минут)

Укучыларда уңай психологик халәт тудыру.

-Исәнмесез, хәерле көн, укучылар! Барыгызга да яхшы кәеф телим.

— Исәнмесез. (укучылар җавабы)

— Әйдәгез, хәзер сәлам җырын җырлап алабыз. Тулырак…

Фигыльләрне кабатлау. 4нче сыйныф.


фигыль
Кукмара шәһәре А.М.Булатов исемендәге күппрофильле лицейның беренче категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Гилемуллина Ләйсән Мансур кызы . Тема: Фигыльләрне кабатлау. 4нче сыйныфта татар теленнән үткәрелгән ачык дәрес.

 

Дәреснең тибы: кабатлау дәресе.

Дәреснең максатлары:

1)Белем бирү максаты:

Укучыларның исем темасы буенча алдагы дәресләрдә өйрәнгән белемнәрен: мәгънәсен, соаруларын, категорияләрен(барлык-юклык,заман,зат-санда төрләнү),җөмләдәге ролен искә төшерү, сөйләмдә дөрес куллана белү күнекмәләрен камилләштерү. Дөрес, матур язу күнекмәләрен ныгыту.

2) Фикер сәләте үстерү максаты:

Укучыларның сөйләмен, логик фикерләү сәләтен, мөстәкыйльлекләрен, иҗади активлыкларын, игътибарлылык, танып- белүләрен формалаштыру.

3)Тәрбияви максат:

Аралашу, коллективта хезмәттәшлек итү күнекмәләре формалаштыру, уку хезмәте культурасы тәрбияләү, туган телебезне өйрәнүгә кызыксыну уяту.

Җиһазлау: презентация”Фигыльләрне кабатлау”,балаларның иҗади    эше,  рәсемнәр,карточкалар,Ф.Ф.Харисов,Ч.М.Харисова”Татар теле 4” дәреслеге.

Кулланылган структуралар:

Релли Робин,Раунд Робин,Инсайд-Аутсайд Сёкл,Копи Клэп,Сорт Кардс. 

                            Дәрес барышы:

1.Оештыру.

Исәнләшү.Уңай психологик халәт тудыру.

-Исәнмесез! Хәерле көн!

 Укучылар чылбыр буенча сөйли:

Күзләремне ачты минем,(1нче укучы)

Иркәләде үз телем,(2нче укучы)

Үз телем яктыртты юлны,(3нче укучы)

Үз телем бирде белем.(4нче укучы)

Үз телеңне  сөймәгәндә,(5нче укучы)

Ярты ул алган белем(6нчы укучы)

Канатсыз коштай буласың,(7нче укучы)

Белмәсәң ана телен.(8нче укучы)

Белмәсәң ана телен.(хор белән)

 Төркемдәге укучыларның бер- берсен сәламләве.

-Җилкәдәш дусларны елмаеп сәламлик!

-Каршыдагы дусларны кул биреп сәламлик!

-Ә барыбызга уңышлар телик!

-Уңышлар безгә!!!

-Ә дәрестәге кунакларыбызга хәерле эш көннәре телик!

-Хәерле эш көннәре сезгә!

-Әлеге шигырь юлларыннан күренгәнчә,без бүген татар теле дәресе өстендә эшләрбез.

-Укучылар дәресебез уңышлы булсын өчен,   без нинди булырга тиеш?(Креатив, инициатив,бердәм, беренче,ярдәмчел,мөстәкыйль).

-Ә җавапларыбыз нинди булырга тиеш?(Тулы,төгәл,аңлаешлы).

2.Актуальләштерү.

Укучылар!  Сезгә өй эше итеп иҗади эш бирелгән иде.Эшләрне күрсәтик әле.

-Сез ничек уйлыйсыз,ни өчен сезгә шундый эш бирелде икән? Тулырак…

Е,е хәрефләре. 2 сыйныф. Татар теленнән ачык дәрес планы.


Е,е хәрефләре
Сарман муниципаль бюджет гомумбелем бирү учреждениесе «Сарман гимназия»сенең югары категорияле башлангыч сыйныф укытучысы Фатыхова Гөлия Фоат кызы.Тема: Е,е хәрефләре. 2 сыйныф. Татар теленнән ачык дәрес планы.   
  

 

Тема: Е,е хәрефләре

Максат: Е, е хәрефләренең ике авазга билге булып  йөрүен, сүз башында һәм сузык аваз хәрефләреннән соң калын сүзләрдә (йы),  нечкә әйтелешле сүзләрдә (йэ) дип укылуын истә калдыру.Тартыклардан соң килгән е хәрефенең (э) дип укылуын аңлату, матур язу күнекмәләрен камилләштерү; критик  фикер йөртү сәләтен үстерү; туган телгә ихтирам, кызыксынучанлык, дуслык, табигатькә сакчыл караш тәрбияләү.

Метод һәм алымнар. Әңгәмә, тикшерү, өлешчә эзләнү.

Технология. Коммуникатив үстерелешле укыту, компьютер технологиясе.

Танып белү универсаль уку гамәлләре (УУГ):

— дәреслектә ориентлаша белү;

— рәсем , карточкалар һәм схемалар нигезендә биремнәр үтәү;

— төп билгеләрне аерып алу нигезендә кагыйдә формалаштыру;

— авазларның урнашу тәртибен белү ;

— дәреслек һәм мөстәкыйль эш дәфтәрендәге мәгълүматлар белән эшли белү.

Регулятив УУГ:

— кагыйдәләрне, күрсәтмәләрне истә тотып гамәлләр кылу;

— гамәлләрне таләп ителгән вакытта башлау һәм тәмамлау;

— үз эшчәнлегеңне контрольгә алу, биремне үтәүнең дөреслеген тикшерү;

— тормыш тәҗрибәсен куллану;

— эшләнгән эшнең сыйфатын һәм дәрәҗәсен билгеләү.

Шәхескә кагылышлы УУГ:

— дәреслек геройларына, күршеңә ярдәм итүдә танып-белү инициативасы күрсәтү;

— үз мөмкинлекләреңне бәяләү;

— үз эшчәнлегенең нәтиҗәләрен яхшыртуга ихтыяҗ формалаштыру;

— мәгънә барлыкка китерү Коммуникатив УУГ:

— тормыш тәҗрибәсен куллану;

— күршең белән хезмәттәшлек итү.

 

Планлаштырылган нәтиҗә.

  1. Е, е хәрефләренең ике авазга билге булып йөрүен, сүз башында һәм сузык аваз хәрефләреннән соң калын сүзләрдә (йы), нечкә әйтелешле сүзләрдә (йэ) дип укылуын истә калдыру.

2.Тартыклардан соң килгән е хәрефенең (э ) дип укылуын аңлату.

  1. Атна исемнәрендә е хәрефенең язылышын истә калдыру

 Җиһазлау:Татар теле: татар мәктәпләренең  2 нче сыйныфы өчен дәреслек. I кисәк. / И.Х. Мияссарова, К.Ф Фәйзрахманова. – Казан: Мәгариф-Вакыт, 2012.- 62-63 нче битләр Вәгыйзов С.Г. Кызыклы грамматика: Укытучылар өчен кулланма. 3 нче басма. Тулыл. – Казан, 2002. – 207 б.;“Мәгариф” журналлары,TATARSHOOL сайты,

компьютерда слайдлар, индивидуаль-дифференциаль карточкалар.

 Өйрәтү структуралары: РАУНД ТЭЙБЛ, СТЁЗЕ-КЛАСС, ОЛ  РАЙТ РАУНД РОБИН, КЛОК БАДДИС, РЕЛЛИ РОБИН,КОНЕРС , ТАЙМД ПЭА ШЭА, МИКС- ФРИЗ- ГРУП, КОПИ КЛЭП,     

  Дәрес барышы.

1  Дәрескә оештыру моменты Тулырак…

Фигыль турында төшенчә. 3нче сыйныф.


   фигыль турында төшенчә
Апас муниципаль районы муниципаль бюджет белем учреждениесе Чури – Бураш төп гомуми белем бирү мәктәбенең татар теле һәм әдәбияты укытучысы Шәфигуллина Гүзәл Фәрит кызы. Тема: Фигыль турында төшенчә. ( 3 сыйныфта татар теленнән уздырылган ачык  дәрес)

Максат: 1. Фигыль турында төшенчә бирү, башка сүз төркеменнән аеру, сөйләмдә

                  дөрес куллана белү күнекмәләре булдыру.

  1.   Укучыларның фикерләү сәләтен, мөстәкыйльлекләрен, иҗади

                   активлыкларын һәм танып – белүне үстерү.

  1. Аралашу, коллективта хезмәттәшлек итү күнекмәләрен формалаштыру.
    Көтелгән нәтиҗәләр:

Танып — белү: Нишли? Нишләде? Нишләгән? Нишләр? сорауларына җавап булган

                    сүзләрне аеру һәм тану; фигыль сүз төркемен аңлау; фигыльне

                    сөйләмдә  куллана алу.

Регулятив : Укытучы ярдәмендә дәреснең максатын билгели алу һәм

                              формалаштыра белү, эшләнгән эшкә бәя бирү

Коммуникатив: Күнегүләрне кагыйдә һәм үрнәк буенча башкару.Үз фикерләрен

                    төгәл һәм ачык итеп белдерә алу. Дәреслектән дөрес информацияне

                    табып куллану.

Шәхси: Укытучы укыганны һәм сөйләгәнне игътибар белән тыңлый белү.

                 Дустыңны аңлау, хөрмәт итү.

Җиһазлау: компьютер, презентация, дәреслек.

Дәрес тибы: яңа төшенчәләр формалаштыру.

  1. Оештыру, мотивлаштыру.

Исәнләшү, уңай психологик халәт тудыру.

-Хәерле көн! Хәлләрегез ничек? Укучылар, әйдәгез, бер-беребезгә елмаешыйк та, хәерле көн телик.

-Сәлам, дустым! (,,биш”не бирү)

-Хәлләр ничек?  (җиңелчә җилкә кырыена кагу)

-Кайда булдың?(колак яфрагыннан тоту)

-Мин сагындым! (кулны күкрәккә кую)

-Син килдең! (кулларны җәю)

-Мин бик шат !(кул кысышу)

— Менә шундый җылы сүзләр, изге теләкләр белән башланган  дәрестә безгә сынатмаска, алган белем — күнекмәләребезне файдалана белүебезне күрсәтергә кирәк булачак.

  1. Актуальләштерү.

— Хәзер дәфтәрләрегезне ачып бүгенге числоны һәм матур язу күнегүен язабыз.

Тату туганнар таштан койма койганнар.

— Мәкальдән исемнәрне табу,сораулар кую. Исем нәрсәне белдерә? Нинди саннарда килә? Нәрсәләрдә төрләнә? Ничә килеш бар? Нинди килешләр һәм аларның сораулары.

III. Яңа белем һәм күнекмәләрне камилләштерү.

Уку мәсьәләсен кую.

  • Бу җөмләдә нишли соравына җавап булып килгән сүз?
  • Нинди сорауларга җавап бирә?
  • Нәрсәне белдерә?
  • Предметның эшен – хәрәкәтен белдергән сүзләр нинди сүз төркеменә керүен ачыклау өчен, кроссворд чишәрбез.

Уку мәсьәләсен чишү.

  1. Бик зур, соры великан

Үзе йөк күтәрә икән.

Әгәр эссе булып кисә,

Борыны белән су сибә икән. (Фил)

  1. Бөтен халыкта бар ул,

Ансыз уку, язу юк. Тулырак…

Дәрескә контроль эш. Татар теле. 7сыйныф.


Нурфия Тихонова 
Казан шәһәре Совет районы муниципаль бюджет белеем учреждениесе 156 нчы номерлы урта гомуми белем бирү мәктәбенең татар теле һәм әдәбияты укытучысы Тихонова Нурфия Ринат кызы. Татар теле дәресенә 7 нче сыйныф өчен контроль эш.  

Аңлатма язуы. Ел буена программа буенча өйрәнелгән бүлекләр буенча белем һәм күнекмәләрне тикшерү. Темалар буенча контроль эштә 8 бирем бирелде.

Эш формасы: контроль эш ( 2 вариантта)
Өйрәнелгән бүлекләр:
1.Белем һәм тормыш.
2. Өлкәннәр һәм кечкенәләр.
3. Ял итү.
4. Спорт һәм сәламәт яшәү рәвеше.
5. Ел фасыллары.
6. Татарстанның казанышлары.
7. Сәүдә үзәгендә.

Максат һәм бурычлар:

1. Укучыларның сүзләргә сүз ясагыч кушымчаларын дөрес куюын ачыклау.

2. Укучыларның хәл фигыль формаларын дөрес аера белүләрен билгеләү.

3. Исем фигыль күрсәткечләрен дөрес куллана белүне күрсәтү.

4. Сыйфат фигыльне дөрес тәрҗемә итүне ачыклау.

5. Кереш сүзләрнең сөйләмдә дөрес урында куллануны тикшерү.

6. Фикерне туплап җөмләләрне дөрес тәмамлый белүне ачыклау.

7. Репликаларны тутырып сөйләм телен баету.

8. Дөрес җөмләләр төзи белүләрен тикшерү

1 вариант.
1)Сүзләргә сүз ясагыч кушымчалар куярга.
Матур… , авыл… , эш… , яшь… ,
*Бу сүзләр белән җөмлә төзергә.
2) Бирелгән фигыльләрдән Хәл фигыльнең 1, 2, 3 формаларын ясагыз.
укы, сора, утыр, көл,
*Бу сүзләр белән җөмлә төзе.
3) Бирелгән фигыльләрдән исем фигыль ясагыз.
кил, кайт,ят,ал.
* исем фигыльнең юклык формасын яса.
4) Сыйфат фигыльләрне тәрҗемә итегез.
-ездивший человек.
— приехавший гость.
— говорящий человек.
5) Кереш сүзләр белән җөмләләр төзегез.
Әлбәттә, зинһар, бәлки, имеш.
6) Җөмләләрне язып бетерегез.
Мин китапханәгә еш йөрим, чөнки…. .
Җәен мин авылга әбиемә…. .
Урманга барып, ул… .
7) Кирәкле репликаларны куегыз.
Артур, син табигатьне яратасыңмы?
… .
Гаиләгез белән елга буена еш барасызмы?
…. .
Саф һавада еш буласызмы?

8) “Җәйге каникулларның бер көне” темасына кечкенә хикәя төзе. Тулырак…

Алмашлык һәм исем сүз төркемнәрен кабатлау. 7 сыйныф


алмашлык исем
5 нче Арча гимназиясе – муниципаль бюджет гомуми белем учреждениесенең татар теле һәм әдәбияты укытучысы Әлфия Рәфыйкова Финавил кызы. Тема: Алмашлык һәм исем сүз төркемнәрен кабатлау.(Рус мәктәбенең 7нче сыйныфы)

Планлаштырылган нәтиҗәләр:
1) Алмашлык һәм исем сүз төркемнәрен таный һәм куллана белү.
2)Исем һәм алмашлык турында белемнәрне тирәнәйтү, гомумиләштерү.
3)Г.Тукай иҗатын искә төшерү, укучыларда туган телгә мәхәббәт тәрбияләү.

Тибы: Белем һәм күнекмәләрне актуальләштерү (катнаш дәрес)
Төп төшенчәләр: Алмашлык, исем, мәгънә.
Предметара бәйләнеш: Әдәбият, рус теле.
Эшне оештыру: Фронталь, индивидуаль, төркемнәрдә эшләү.
Җиһазлау: Татар теле. 7нче сыйныфР.К Сәгъдиева, Г.Ф. Харисова, Л.К.
Татар әдәбияты. 7нче сыйныф. 2 кисктә. 2 нче кисәк. Г.Тукай әсәрләреннән
өзекләр, темага багышланган презентация.

Дәрес барышы.
I.Оештыру. Мотивлаштыру.
Исәнләшү, Уңай психологик халәт тудыру.
II. Өй эшен тикшерү.
- “ Мин һәм компьютер” хикәясен тыңлау, бәяләү, эшнең сыйфатын билгеләү.
- 15нче күнегү. Шигырьне сәнгатьле уку, өйдә язган хикәя белән чагыштыру.
III. Проблемалы ситуация тудыру. Ике төркемгә дә15 нче күнегүдән бер
баганага исемнәрне, икенче баганага алмашлыкларны язарга кушу.
-Тикшерү. Хаталарны табу.

VI. Дәреснең темасын һәм максатын хәбәр итү. Темасын ачыклау.
- Исем дип нинди сүз төркеменә әйтәбез?
- Исемгә хас сыйфатларны искә төшерегез.
- Алмашлык дип нинди сүз төркеменә әйтәләр?
- Алмашлык турында нәрсәләр беләбез?

V.Белемнәрне актуальләштерү.Бирем: Шушы сорауларга җавап эзләгез. (1нче төркем исем турында 2 нче
төркем алмашлык турында схема төзи
Һәр төркем узара фикер алыша, сүз төркемнәре турында яза)
-нәтиҗә, һәр төркемнән 1 укучының җавабын тыңлау, бергәләп ялгышларны
төзәтү.
- Җавапларны презентациядә тикшерү, сүз төркемнәрен чагыштыру,
нәтиҗә ясау.

V.Белем һәм күнекмәләрне ныгыту Тулырак...


Яндекс.Метрика