Мөгаллим язмалары

Дәрес темасы: О – Ө сузык авазлары. Дәрес максаты: Сүзләрдә хәрефләрне дөрес итеп язарга һәм укырга өйрәтү, сүзлек активлыгын баету.   Үткәннәрне кабатлау һәм ныгыту.    Сөйләм телен, сәнгатьле уку, язу  күнекмәләрен үстерү. Авазлар өстендә эш алып бару.  Туган якка карата мәхәббәт һәм хөрмәт хисләре тәрбияләү. О – Ө сузык авазларының сүзләрдәге язылышын аңлау һәм истә калдыру. Җиһазлау:дәреслек,карточкалар, эш дәфтәрләре,  интерактив такта, компьютер,  презентация. Дәрес барышы: Оештыру. Дежур белән сөйләшү.

 Тема: Шәхси гигиена предметлары.”Алсу-пөхтә кыз.” Дәрес максатлары: Алда өйрәнгән сүзләрне сөйләмдә куллана белү. “Алсу – пөхтә кыз”текстындагы яңа сүзләр белән таныштыру; О-Ө авазлары өстендә эшләү. 4)Дөрес,аңлап уку өстендә эшләүне дәвам итү. 3) Сәламәтлекне,чисталык саклауга әһәмият бирү. Укучы өчен: Шәхси гигиена предметларының исемнәрен әйтә, сорый, тәкъдим итә; аларны кулланып, нәрсә эшләгәнеңне әйтә белү.  Җиһазлау: Р.З. Хәйдәрова” Татар теле 2 класс”, (57-59 нчы битләр); методик ярдәмлек, дәрескә әзерләнгән презентацион материаллар.  Дәрес барышы:  1) уңай психологик халәт тудыру; 2)Укучыларның дәрескә әзерлекләрен тикшерү; 3)Дәрескә кирәкле әсбапларны барлау; 4)Дежур рапорты. Актуальләштерү. Өй эшен тикшерү.(шәхси гигиена предметларын атау) Ничә? Нинди?сүзләрен кертү.Үзеңә кирәкле предметны сорый белү. Ә хәзер мин сезгә экраннан рәсемнәр күрсәтәм, сез аның нәрсә икәнен әйтергә тиеш буласыз.

Аннотация. Дәреснең уку курсындагы урыны: Дәрес 5 нче рус төркеменең “Мин – өйдә булышчы” бүлегендәге 11 нче дәресе. Моңа кадәр үзләштерелгән махсус  белем һәм күнекмәләр: хикәя фигыльнең барлык һәм юклык формалары; заман һәм  зат-сан белән төрләнеше. Диалогик һәм монологик сөйләм, иҗади һәм логик фикер йөртү күнекмәләре. Минем тематик планым нигезендә бу дәрестә үзләштерелергә тиешле махсус белем һәм күнекмәләр: җөмләдә кереш сүзләрне билгели белү, алар янындагы тыныш билгеләрен өйрәнү, кереш сүзләр кулланып җөмләләр төзү. Дәреснең максатлары: Дидактик максаты: кереш сүзләр үзенчәлеген үзләштерү. Үстерешле  максат: логик фикерләү, аралаша белү сәләтен камилләштерү. Тәрбияви максат: үз-үзеңә, бер-береңә хөрмәтле мөнәсәбәт үсеше өчен җирлек тудыру, татар телен өйрәнүгә кызыксыну уяту. Планлаштырылган нәтиҗәлелек : Предмет нәтиҗәлелеге: кереш сүзләрне диалогик һәм монологик сөйләмдә урынлы һәм дөрес кулланышка кертү. Метапредмет нәтиҗәлелек:

Табигать, без – балаларына гаҗәеп хәзинәләр биргән. Сый – нигъмәтләр белән туендыручы кара туфрак, таулар, сулар һава, эчәр су. Болар – бәяләп бетергесез байлык: берсе    генә булмаса да, җирдә тормыш юк.    Һәр чишмәнең, тауның үз тарихы, үз моңы, үз урыны бар.  Ә җырлары, көйләре?!  Мәлбагыш гомуми төп белем  мәктәбе башлангыч сыйныф укытучысы укучыларым белән калкулыклар турында эзләнү эше үткәрдем. Бу эш  вакытында төрле чыганаклар белән таныштык.    Китапханәдәге авылыбыз тарихын, интернет челтәрендә булган бик күп фото, материалларны  һәм халкыбыз әйткән мәкальләрне өйрәндем. Үземнең әби – бабаларымнан сораштым. Балалар белән авылыбыз тирәсендә булган калкулыкларны чистарттык, шуннан соң аларны барлап чыктым. Шулай ук Азнакай районы территориясендәге калкулыклар турында мәгълүматлар тупладым. Мәлбагыш  авылы территориясендәге калкулыклар тарихын өйрәндем: “Кыяр тавы”, “Әҗәл тавы”, “Бәкәй тавы”, “Иван тау”.  Үзем туплаган чыганаклар белән сезне дә таныштырасым килә. Кешене туйдырган, туендырган, киендергән, сусаганда су, суларга һава биргән Табигать бүген ярдәм көтә.  Без – авыл балалары буларак,  кешелек өчен табигатьнең  никадәр  зур  роль  уйнавын аңлыйбыз.  Дөньяда тереклек барлыкка килгәч, кешелек тормышы барлыкка килә, ә кешелек тормышында шәһәрләр, авыллар барлыкка килә. Күпчелек авыллар тау буйларына, елга һәм чишмә буйларына урнашкан. Һәр авылның үзенә хас исеме булган. Аның утырган урынына, табигать  күренешләренә карап исем атаганнар.   Менә авылыбыздагы Кызыл тауның да борынгы заманнарда бөтен җире ямь – яшел урман булган. Шушы таудан миләш, балан, шомырт һ.б шундый урман җимешләре җыя торган булганнар, шушы таудан киек җәнлекләр аулаганнар, имән кисеп имән агачыннан өйләр бураганнар. ташын файдаланганнар.

Дәрес барышы: Воспитатель: -Исәнмесез, балалар. Дети: -Исәнмесез. В.: -Хәлләрегез ничек? Д.: -Әйбәт.Хәлләрегез ничек? В.: -Рәхмәт,балалар,әйбәт. Давайте пожелаем друг другу “Доброе утро”- “Хәерле иртә”. -Ребята,сегодня к нам пришли гости, они узнали что вы хорошо говорите по-татарски и хотят послушать,как мы с вами умеем разговаривать на  татарском языке! Давайте поздороваемся с ними и спросим как у них дела? Дети:Исәнмесез! Гости: Исәнмесез! Дети:Хәлләрегез ничек? Гости: Әйбәт,рәхмәт! В.: Вот и поздоровались. А  сейчас, давайте представимся. Син кем? (с мячом) В.: Ребята, нам сегодня утром прислали  письмо, давайте прочитаем, кто же нам написал это письмо. Письмо от Королевы выпускного бала, ведь скоро, в мае месяце у вас выпускной бал. Давайте послушаем.(Аудио 77 трек). Дорогие ребята! Я приглашаю Вас на выпускной бал, который состоится в моём королевстве «Знаний». Но для этого вы должны выполнить все мои задания. Мои задания в этом волшебном сундучке. Если все задания выполните успешно, вы непременно попадёте в моё королевство, где говорят на красивом- татарском языке. Желаю Вам удачи и с нетерпением жду Вас у себя!». (Сандыкта һәр тема буенча төрле типтагы биремнәр бирелгән конвертлар. Биремнәр өйрәнгән лексиканы, материалны кулланып магнитлы тактада,интерактив тактада әзерләнә. Биремнәрне шулай күмәк, аерым-аерым утәргә була) 1нче бирем.(Экранда урман рәсеме) -Балалар,бу нәрсә?Урман,дөрес. Урман нинди?

.Дәреснең темасы:”Куркак юлдаш”тексты өстендә эш. Максат:1)Лексиканы өйрәнү һәм кирәкле грамматик структурага куя алу күнекмәләрен формалаштыру.. 2)Текстны укып аңлау күнекмәләрен булдыру. 3)Чын дуслыкны аера белү һәм дуслыкның кадерен белергә өйрәтү.Дәрес барышы: I.Оештыру.II.Актуальләштерү. 1.Без нәрсә турында сөйләштек? -Дуслык турында. 2.Дус,дуслык,дуслашты,дуслашкан.(тамырын һәм ясагыч кушымчаларын табарга). 3.Сорауларга җавап. А)Синең дустың бармы? Б)Аның исеме ничек? В)Аңа ничә яшь? Г)Ул ничәнче сыйныфта укый? Д)Син аның белән кайда таныштың? Е)Ә кайчан дуслаштың? Ё)Ул нинди? Уңай сыйфатлар Тискәре сыйфатлар Яхшы                     начар батыр                     куркак ярдәмчел               тупас шаян                       ялкау з)Сез бергә нишлисез? III.Өй эшен тикшерү..Дустың  турында сөйләү.(Бер укучы сөйли)5.Укучы сөйләгән текстка сораулар бирү.(мәсәлән,Аринаның дусты кем исемле? Дустына ничә яшь?Алар кайда танышканнар? Алар кайда дуслашканнар?Аның дусты нинди?Алар бергә нишлиләр?Арина белән Маша чын дуслармы?Ни өчен?Ә Арина нинди?) Чын дус нинди булырга тиеш?IV.Яңа  материал. ”Куркак юлдаш” тексты өстендә эш. 1.Яңа сүзләр белән танышу. Юлдаш-попутчик Берзаман-однажды Үлгән булып-притворившись мертвым Батыррак-храбрее Иснәгән-понюхал Китеп барган-ушёл 2.Сүзтезмәләрне тәрҗемә итү. Ике дус,юл,юлдаш,Юлга чыкканнар,урман,урманга җиткәннәр,дусларның каршысына,бер аю,биш аю,килеп чыккан,дусларның берсе,агач башы,агач башына,агач башыннан,агач башына менеп качкан,икенчесе яткан,Малайның  янында әйләнә,башын иснәгән,аягын иснәгән,аю киткән,аю киткәннән соң,агач башыннан төшкән,дустыннан сораган,иптәшеннән сораган,минем колагым,синең колагың,синең колагыңа нәрсә әйтте,юлга чык,юлга чыксаң,дустың батыр булсын,дустың батыррак булсын,үзеңнән батыррак булсын. 3.Текстны уку. .