fbpx
10.01.2019

Г. Сабитовның “Чүкеч” хикәясен укып өйрәнү дәресе. 3нче сыйныф (коррекцион)


Чүкеч хикәясе

“Сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән  балалар өчен Яңа Кенәр мәктәп-интернаты” дәүләт бюджет гомуми белем учреждениесенең башлангыч сыйныфлар укытучысы Низамова Рузилә Даут кызы. Дәреснең темасы: Г. Сабитовның  “Чүкеч” хикәясен укып өйрәнү. 3нче сыйныф (коррекцион).

Дәреснең максатлары: 

1.Танып-белү, үстерү: текстны дөрес итеп аңлап укырга өйрәтү, эчтәлеген     үзләштерү, сорауларга җавап бирә белергә өйрәтү;

2.Коррекцияләү: фикерләү сәләтен ныгыту;

3.Тәрбияви: хезмәткә мәхәббәт  тәрбияләү.

Җиһазлау: аңлатмалы сүзлек, компьютер, мультимедиа,слайдлар.

Методлар,алымнар:уку

Дәрес тибы: катнаш

 Дәрес барышы:

  1. Оештыру өлеше. Исәнләшү. Укучыларны барлау. Уңай психологик халәт тудыру.

Дәрескә кереш

-Исәнмесез, укучылар!

-Исәнмесез, саумысез!

-Хәерле иртә балалар!

Имин үтсен көнегез!

-Кәефләрегез ничек соң?

-Кояшлы иртә кебек,

Тукай телен, татар телен

Өйрәнергә килдек без.

-Балалар безгә бүгенге дәрескә безгә кунакка урманнан чыршы килгән. Хәзер нинди бәйрәм якынлаша? Без ул бәйрәмдә нәрсә бизибез? Безгә кунакка килгән чыршыбызга нәрсәләр җитми? Мин бүген сезнең җавапларыгызны менә бу чыршы уенчыклары белән бәяләрмен.

-Фонетик күнегү.

Слайд №2

Карга әйтә карррр-карррр

Җирдә чеби баррррр-баррррр

Беррр-сен генә алыррр идем

Саклаучысы барррр- барррррр

  1. II. Актуальләштерү:
  2. Без сезнең белән хезмәт, аны яратырга өндәгән нинди әсәрләр өйрәндек?

Слайд №3

  • Г.Тукай. Эшкә өндәү.
  • А.Алиш. Эшче абый.
  • Ш.Маннур. Тырыш кыз.
  • Н.Дәүли. Минем кадерле
  • әбием.
  • Ш.Галиев. Әйбәт пычрак.
  • Х.Халиков. Өч кыз.
  1. Без сезнең белән эш, һөнәр турында мәкальләр дә  өйрәнеп киткән идек. Хәзер без сезнең белән өйрәнгән  мәкальләрне искә төшереп китәрбез.

Слайд №4

– Мин сезгә өй эше итеп нинди бирем биреп җибәргән идем? дәрес планы

3 . Өй эшләрен тикшерү . Тулырак…

Дуслык турында.Тәрбия сәгате (коррекцион).


 Дуслык турында

Арча муниципаль районы “Сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән балалар өчен Яңа Кенәр мәктәп-интернаты” дәүләт гомуми белем бирү учреждениесенең башлангыч сыйныфлар укытучысы Йосыпова Рәисә Фаил кызы. Тема: “Дуслык турында”. Ачык тәрбия сәгате.

Максат: 1.Балаларны дуслык серләренә төшендерү, чын һәм ялган дусны аера белергә өйрәтү.

2.Укучыларның сөйләм телләрен үстерү.

3.Үзара дустанә мөнәсәбәт тәрбияләү.

  • Хәерле иртә балалар! Бүген без сезнең белән тормышта иң кирәкле әйберләрнең берсе – дуслык хакында сөйләшербез. Әңгәмәбезгә керешкәнче бер күнегү эшләп алыйк. Ул “Елмай!” дип атала.Уң як күршеңә елмай һәм аның белән күреш, ә хәзер сул як күршеңә елмай һәм аның белән күреш.
  • Балалар, без бүген дуслыкның серләренә төшенербез, чын дус һәм ялган дусны аера белергә өйрәнербез. Чынбарлыкта, кызганычка каршы чын дуслык бик сирәк очрый. Сез бу сүзне ничек аңлыйсыз? Нинди кешеләр генә чын дус була ала? Чын дус булу өчен без нинди сыйфатларга ия булырга тиешбез?  Кешеләр арасында дуслык бар икәнен без  каян белә алабыз?
  • Әйе балалар, дус була белү – бик зур сәләт. Шуңа күрә безнең һәрберебез дусларның кадерен белергә, шул ук вакытта үзе дә яхшы дус булырга тиеш.
  • Ә хәзер мин сезгә дуслык турында бер хикәя укып китәм.
  • Сүзлек эше: чүл (эсселек турында әйтеп китү)
  • Ике дус берничә көн дәвамында чүл буйлап барганнар. Бара торгач ачуланышканнар һәм берсе кызып китеп икенчесенең яңагына китереп суккан. Суксалар да, тегесе берни дәшмәгән, иелгән дә комга “Бүген минем иң якын дустым минем яңагыма китереп сукты” дип язып куйган. Болар юлларын дәвам иткәннәр. Берничә көн барганнан соң болар сулыкка килеп чыкканнар. Су коенырга уйлаганнар. Шул вакытта яңагына сугылганы бата башлаган, ә аның дусты аны коткарган. Аңына килгәч, ташка уеп “Бүген минем иң якын дустым мине үлемнән коткарды” дип язып куйган. Коткарганы аптырап “Мин синең яңагыңа суккач син комга яздың, ә коткаргач ташка язасың. Ни өчен?” дип сорый. Һәм дусты болай дип җавап бирә: “Әгәр дә безне кем дә булса үпкәләтсә, без бу турыда комга язарга тиешбез. Бу вакытта аны җилләр себереп алып китәрләр. Ә безгә эшләгән яхшылыкларны без ташка уеп язарга тиешбез. Ул вакытта аны бернинди җил дә юып ала алмас”.
  • Балалар, бу хикәя безне нәрсәгә өйрәтә?
  • Чыннан да, балалар, үпкәләрне оныта белергә, дустыңның яхшы якларын күбрәк хәтердә калдырырга кирәк.
  • Ә сезнең чын дусларыгыз бармы? Син чын дус була аласыңмы? Моны белү өчен мин сезгә сезне сыный торган берничә сорау биреп карарга булдым.
  • Син дустыңны үзеңә кунакка чакырырга булдың. Ләкин ул әнисенә өйләрне җыештырачакмын дип сүз биргән. Бу очракта син нишлисең?

А) кичне өйдә үзең генә уздырасың.

Б) дустыңа барып аңа өйләрне тиз генә җыештырырга булышасың да, аны узеңә кунакка алып китәсең.

В) икенче дустыңңа шалтыратасың.

    –  Сез класс белән экскурсиягә бардыгыз. Шул вакытта дусларыңның берсенең үзе белән ашарга алмаганлыгы ачыклана. Бу очракта син нишлисең?

           А) Аңа “Икенче юлы экскурсиягә әйбәтрәк әзерләнерсең!” дип әйтәсең.

           Б) Үзеңнең төшке ашың белән бүлешәсең.

           В) Укытучыга барып әйтәсең.

– Молодцы! Сез дөрес җаваплар сайладыгыз. Ә хәзер, әйдәгез, бергәләп җыр җырлап үтик. (“Дустым бар” җыры башкарыла.)дәрес планы

– Мин сезгә әңгәмәбез башында чын дустан ялган дусны аерырга өйрәнербез  дигән идем. Әйдәгез, бергәләп чын дусның сыйфатлары белән ялган дусның сыйфатларын аерыйк әле. Тулырак…

Төймә тагу. Коррекцион 5нче сыйныф.


Төймә тагу
“Сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән  балалар өчен Яңа Кенәр мәктәп-интернаты” дәүләт бюджет гомуми белем учреждениесенең хезмәт укытучысы Шакирова Гөлфирә Гаделфәрт кызы.Тема: Төймә тагу. 5 сыйныф. Бу дәрес 19 декабрьдә мәктәптә үткәрелгән “Инклюзив белем бирүдә инновацион технологияләр” дигән  Республика семинарында күрсәтелде.

Дәреснен максаты: төймә тагу күнекмәләрен практик ныгыту.

Бурычлар: фикерләү сәләтен үстерү, хезмәткә мәхәббәт һәм пөхтә эшләү күнекмәләрен тәрбияләү.

Җиһазлау: компьютер,магнитофон язмасы, презинтация, уенчык гномнар, төймәләр,халатлар.

Дәрес  тибы: катнаш.

Дәрес барышы:

I.Оештыру өлеше.

Исәнләшү. Укучыларны барлау. Дежур рапорты.

Уңай психологик халәт тудыру.(Ишек шакыйлар, почтальон  керә)

– Сезгә посылка килде.

Укытучы -Кемнән килгән икән бу посылка? Посылкага язылан(укый):

-За горами, за лесами,

В доме гномов на поляне,

Та живет, что всех милей.

……имя ей!

Белоснежка

Укытучы: Әйе бу Белоснежка, посылканы безгә ул җибәргән икэн.Нинди әкият герое әле ул?

“Белоснежка и семь гномов” әкиятеннән.

Укытучы: Ә сез ул әкиятне укыдыгызма? Безнен китахәнәдә бу әкитнен русчасы бар,(китапны курсәтеп) алып укыгыз. Белоснежка татарчага тәрҗемә ителгәч Карсылу була .Сатуда” Карсылу һәм  җиде кәрлә” дигән татарча диска бар, алып карый аласыз.Карсылу безгә   хат җибәргән:

 Флешкадагы сорауларга җаваплар табыгыз.(слайд1)

  1. Белемнәрне актуальләштерү:

Укытучы: Төймәләр нинди була? .(слайд 2)

-Төймәләр тишекле һәм аяклы була.

Укытучы:Төймәләр нинди төрләргә бүленәләр? .(слайд 3)

-Төймәләр бизәлеше, кулланышы, ясалышы буенча бүленәләр.

Укытучы:Бизәлеше буенча төймәләр нинди була? .(слайд 4)

-Төймәләр төрле зурлыкта, төрле формада һәм төрле төстә булалар.

Укытучы:Кулланышы буенча төймәләр ничек бүленәләр? .(слайд 5) Тулырак…

Табигать-зур байлык. Коррекцион мәктәптә сыйныфтан тыш чара.


Табигать-зур байлык. Коррекцион мәктәптә сыйныфтан тыш чара.

Табигать-зур байлык

 Гайнуллина Алсу Фирдәвес кызы “Сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән  балалар өчен Яңа Кенәр мәктәп-интернаты” дәүләт бюджет гомуми белем учреждениесенең  1 нче категорияле тарих укытучысы. Югары сыйныфларда  Ватан тарихы һәм  җәмгыять белеме дәресләре алып бара. Мәктәп музеен җитәкли.  Әлеге сыйныфтан тыш чара “Мәгариф”  журналы үткәргән  “Яшел бишек “ конкурсында  3 урын  алды.Мәгариф”  журналының  2018 ел  8 санында басылып чыкты.

Максаты:

-укучыларның экологик культуралылыгын  үстерү;

– фикерләү сәләтен үстерү;

– табигатькә карата сакчыл караш тәрбияләү.

Җиһазлау: презентация, китаплар күргәзмәсе, табигать рәсемнәре.

  Сыйныф сәгатенең барышы.

Исәнмесез, балалар! Тышка карыйк әле, хәзер  нинди ел фасылы?  Яз көнендә табигатьтә нинди үзгәрешләр була? (Укучыларның җаваплары тыңланыла.) Менә бүген дә тышта кояш елмая, кояш нурлары күзләрне чагылдыра. Әйдәгез, без дә бер –беребезгә карап елмаеп алыйк, бер-берегезгә  матур елмаю бүләк итик.

  Бүген сыйныф сәгатендә сүз нәрсә турында барачак икән? Моны белү өчен табышмаклар чишеп алыйк.

Табышмаклар чишү.

1.Борынсыз чыпчык боз тишә .( тамчы) (слайд)

2.Ипи түгел,

 Су түгел,

Авыр түгел,

Аз түгел,

Ансыз яшәү мөмкин түгел. (һава) (слайд)

3.Утта янмый, суда батмый. (боз) (слайд)

  1. Челтер-челтер ага….(чишмә) (слайд)
  2. Җәен киенә, көзен чишенә. (агач) (слайд)
  3. Кич калака, иртән бата (ай) (слайд)
  4. Җәй тукылдый бу чүкеч, кыш тукылдый бу чүкеч.(тукран) (слайд)

8.Кара алтын нәрсә ул?(нефть) (слайд) 

-Нинди сүз килеп чыкты? Табигать. (слайд) Без  дә бүген ” Табигать-зур байлык” дигән сыйныф сәгатенә җыелдык.  2018 ел- Россиядә экология елы дип игълан ителде. Нәрсә ул экология?Экология- табигатьне саклау турындагы фән. (слайд)

Укучылар белән әңгәмә:

-Нәрсә соң ул табигать?(балаларның җаваплары тыңлана)

 Табигать тере табигать һәм тере булмаган табигатькә бүленә (слайд)

Тере табигать: үсемлекләр,гөмбәләр,кошлар, бөҗәкләр, җәнлекләр, кеше.

Терек булмаган табигать:кояш, һава, су, туфрак, тау.(слайд)

Әйдәгез, табигать күренешләрен карап китик әле( слайд)

 Сез бу слайдларда нәрсәләр күрдегез?

      Әйе,мондый матурлыкны карау күзне иркәли, кәефне күтәрә, соклану хисе тудыра. Ләкин мондый матурлыкның капма-каршысы да  бар. Әйдәгез, карап китик әле.(слайдлар)

Сез бу кадрларда нәрсәләр  күрдегез?

Табигатьнең мондый хәлгә төшүенә кем гаепле? (Укучыларның җаваплары тыңланыла)

Әйе, Җир-Анабызның мондый хәлгә төшүенең төп сәбәпчесе-Кеше. Кеше табигатькә искиткеч зур зыян сала.Бүгенге көндә планетабыз бик нык пычранган, бик күп төр үсемлекләр, бөҗәкләр, хайваннар юкка чыгу алдында тора. Ни кызганыч, Табигать- Җир-Анабызны пычрату  әле дә дәвам итә.  Ә бит кайчандыр әби –бабаларыбыз табигатькә бик сакчыл карашта булганнар ,табигатьне рәнҗетергә курыкканнар, табигатькә зур хөрмәт белән караганнар, табигатьне саклау турында  мәкаль-әйтемнәр чыгарганнар. Шуларның берничәсе белән без дә танышып китик әле.

 “Буталчык” уены.  

Экранда  мәкаль-әйтемнәр бирелгән. Тик алар кисәкләргә бүленгәннәр, буталганнар.Сезгә шул мәкаль-әйтемнәрнең үз парларын табып, дөрес итеп җыеп укырга кирәк.
Тулырак…

Сәламәтлек ягыннан мөмкинлекләре чикләнгән балаларга ана телен өйрәтү һәм сөйләмнәрен үстерү


 

сәламәтлек мөмкинлекләре

 

Кереш

  Сәламәтлек ягыннан мөмкинлекләре чикләнгән балаларга ана телен өйрәтү гомуми төп белем бирү мәктәбендә ана телен өйрәтү максатлары һәм бурычларыннан чыгып, әмма балаларның акыл үсеше һәм психологик тайпылышларын исәпкә алып билгеләнә. Кызганычка, бүгенге көндә сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән татар балалары өчен ана теленә өйрәтүнең махсус фәнни программасы эшләнмәгән.  Ә дәреслекләр һәм методик ярдәмлекләр бөтенләй юк.Һәм елдан ел  андый балалар өчен мәктәп-интернатларда укучы балаларның саны артуын исәпкә алсаң, мәсьәләнең шактый ук җитди һәм кичектергесез хәл ителергә тиешлеге күренә.Шуңа да бу язманы менә шул уңайдан, сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән балаларның сөйләмнәрен үстерү эшендә укытучыларга ярдәм  булсын дип, һәм татар олигофренопедагогикасындагы бушлыкны тутыру максатыннан язарга алындым да. Тулырак…

Рәсем сәнгатеннән “Көзге урман” темасына ачык дәрес


көзге урман
Татарстан Республикасы Арча муниципаль районы “Сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән балалар өчен Яңа Кенәр мәктәп-интернаты” дәүләт бюджет гомуми белем учреждениесе укытучысы Габдрахманова Нурия Равил кызы. Тема: Рәсем сәнгатеннән “Көзге урман”темасына ачык дәрес конспекты.7нче сыйныф (коррекцион).
 Тема: “Көзге урман” темасына рәсем ясау. Максат: Юеш кәгазьдә рәсем ясау һәм төшереп ясау техникаларын куллану. Гади карандаш кулланмыйча краскалар белән ясарга өйрәтү. Рәсем ясаганда беренче һәм икенче планда урнашкан предметларны ясарга өйрәтү. Бурычлар: танып белү – гадәти булмаган рәсем ясау сәнгате,бөек художниклар һәм аларның картиналары (Исаак Ильич Левитан «Алтын көз», Василий Дмитриевич Поленов «Алтын көз», Ефрем Иванович Зверьков «Алтын көз») белән таныштыру. Коммуникация – сорауларга дөрес, тулы җөмләләр белән җавап бирү осталыкларын үстерү. Сәламәтлек – балаларның дөрес утыруларын таләп итү. Куркынычсызлык – буяуларны куллану кагыйдәсен ныгыту. Матур иҗат – укучыларның иҗадилыгын үстерү. Җиһазлау: компьютер, технологик карта, күрсәтмә материал. Дәрес барышы: I. Дәресне оештыру. Балаларның дәрескә әзерлеген тикшерү. Буяуларны юешләү. Эмоциональ әзерлек. II. Кабатлау. – Балалар бүген мин дәресебезне Әтнә районы Олы Мәңгәр авылында яшәүче Зилә Фазлыева шигыре белән башлап җибәрергә телим. Шушы шигырьдән сез безнең бүгенге дәресебезнең темасын аңларсыз. язалар, шагыйрьләр шигырьләр, художниклар исә картиналар. III. Дәреснең темасын һәм максатын әйтү. – Без дә бүген сезнең белән танылган художниклар кебек “Көзге урман” картинасы ясаячакбыз. Исегезгә төшерегез әле табигать күренеше сурәтләнгән картиналар ничек атала? (Пейзаж) Картинабызны ясау өчен гадәти булмаган ысуллар кулланырбыз. Бүген дәресебездә кулланасы яңа сүзләр белән танышып китик әле. IV. Сүзлек эше. – Нетрадиционная техника рисования – гадәти булмаган ысул белән рәсем ясау; – Рисование на мокрой бумаге – юеш кәгазьдә рәсем ясау; – Печатание – төшереп рәсем ясау (Слайд 3) V. Кирәкле әсбаблар белән танышу. VI. Рәсем ясау. 1) Альбом битен юешлибез.(Слайд 4) 2) Альбом битенең өске ягыннан күк йөзен ясый башлыйбыз, зәңгәр, зәңгәрсу, күк төсләр кулланабыз. Битнең өске ягы караңгырак итеп буяла, горизонтка таба яктыра бара. .(Слайд 5) 3) Альбом битенең аскы ягына җир ясыйбыз. Сары, көрән төсләр кулланабыз. Битнең аскы ягы караңгырак төскә буяла, горизонт сызыгына таба яктыра бара. (Слайд 6) 4) Горизот сызыгына ерактан күренеп торучы урман ясыйбыз. Яшел, сары, кызыл, кишер сары төсләр кулланабыз. Бу безнең картинабызның икенче планы булачак. .(Слайд 7) VII. Картина белән танышу. (Слайд 8, 9, 10). – Танылган художниклар үзләренең картиналарында көзге урман күренешен ясаганнар. Алар табигатьнең кабатланмас матурлыгын күзәткәннәр. Сезнең игътибарыгызга Исаак Ильич Левитанның, Василий Дмитриевич Поленовның, Ефрем Иванович Зверьковның «Алтын көз» картиналарын тәкъдим итәм. VIII. Рәсем ясауны дәвам итү. 1) Беренче планга агач кәүсәсе ясыйбыз. Көрән төс белән агачның төбеннән очына таба сызабыз. Агачның очы горизонт сызыгын узып китә.(Слайд 11) 2) Агач кәүсәсенә 5 ботак өстибез.(Слайд 12) 3) Агач ботакларына вак ботакчыклар өстибез. (Слайд 13) 4) Агачның кәүсәсен тигезләп матурлыйбыз. Шушы ук тәртиптә тагын бер агач ясыйбыз. (Слайд 14) 5) Ак краскага бер тамчы кара төс өстибез дә каен кәүсәсен ясыйбыз. (Слайд 15) 6) Каенның ботаклары җиргә таба салындырып ясыйбыз. Кәүсәсенә кара төрткеләр сызабыз. (Слайд 16) IX. Ял минуты (күзләр өчен гимнастика). X. Рәсем ясауны дәвам итү. 1) Меңьяфрак үләненең чәчәген кызыл, сары төсләргә буыйбыз. (Слайд 17) 2) Буялган чәчәкне кысып тотып агачларга яфраклар ясыйбыз. Җиргә коелган яфракларны шулай ук меңьяфрак үләненең чәчәге белән төшерәбез. (Слайд 18)