Мөгаллим язмалары

Тема: Исем. Кабатлау дәресе. Максат:  Исем турында алган белемнәрен искә төшерү һәм күнегүләр өстендә ныгыту; алган белемнәрен камилләштерү; укучыларның сөйләм телен, дөрес язу күнекмәләрен үстерү; туган якка, туган җиргә карата соклану, горурлану хисе тәрбияләү  Җиһаз: биремле карточкалар, төбәк күренеше рәсемнәре Дәрес барышы: Оештыру – мотивлаштыру Укучылар барлау, дәрескә әзерлекләрен тикшерү. Уңай психологик халәт тудыру. ΙΙ. Белемнәрне актуальләштерү  Әңгәмә. -Укучылар, сез сәяхәткә йөрергә яратасызмы? -Әле генә үткән матур җәйдә кайларда булдыгыз? -Әйдәгез әле, укучылар, хыял дөньясына чумып алыйк әле. Мин сезгә шигырь укып китәм, ә сез шул вакытта үзегезне кайда итеп хис итәрсез икән? Яшел нарат чайкалган Ак томанлы үрләрем, Мәмрәп пешкән җиләкле Туган үскән җирләрем. (Р.Бәшәр) Я, әйтеп карагыз әле, үзегезне кайда итеп хис иттегез? Сез үзегезне табигатьнең бик матур почмагында итеп хис иткәнсез. Әйе, безнең Кукмара тауларга, елга-урманнарга бик бай. Аның табигате бик матур. Ләкин шулардан тыш, үзләренә җәлеп итеп торучы бик матур биналарыбыз да бар бит әле.Шулар буенча сәяхәткә чыгабызмы? ΙΙΙ. Уку мәсьәләсен кую.

Максат: 1) Әсәрең идеясын һәм эчтәлеген ачу, текстның эчтәлегенә анализ ясап, аны өлешләргә бүлү, вакыйганы кыскартып сөйли белү күнекмәләрен камилләштерү. 2) Балаларның йөгерек, сәнгатьле һәм дөрес уку күнекмәләрен, бәйләнешле сөйләмтелен үстерү. 3) Балаларны ярдәмчел, мөрхәмәтле булырга, кимсетелгәннәрне яклый белергә өйрәтү. Дәрес барышы: I.ОМЭ (ориентлашу мотивация этабы) 5мин. 1) өй эшен тикшерү. Укучылар без сезнең белән үткән дәрестә  Фатих Әмирханның“Ул үксез бала шул!” дигән искиткеч матур хикәясенең 1 нче кисәге  белән таныштык. Сезгә өй эше булып  сүзлек эшенә бирелгән сүзләрне истә калдырырга һәм әсәрнең эчтәлеген өйрәнергә иде. 1)Сүзлек эшенә бирелгән сүзләрне кабатлау. Гает бәйрәме –мөселманнарның иң олы бәйрәме.Ул ураза бәйрәменнән соң 70 көн узгач билгеләп үтелә Кәләпүш – түбәтәй Казаки –җиңсез өс киеме Купшыланганнар –матур итеп киенгәннәр Былтыр – узган ел Бичараның – мескеннең 2) План буенча эчтәлек сөйләү.

Максат: -балаларны бозның узенчәлекләре белән таныштыру; -төсләрне тану һәм әйтә белүне ныгыту; -авазларны дөрес әйтүне, артикуляцияне һәм гәудә, кул, бармак хәрәкәтләрен устеру; -актив сөйләмдә “салкын”, “юеш”, “шуа”, “җылы”, “йомшак”, “эреде” сузләрен куллану; -урман җәнлекләренә сакчыл караш тәрбияләу. Кулланма материал:  куян, төлке уенчыклары, җәнлекләрне сыйлау өчен кәрҗиндә кәбестә, кишер, чикләвек, конфетлар.Боздан ясалган төрле төстәге төймә, төрле формада зур төймәләр, бау,соры куян рәсеме. Шөгыль барышы: Балалар, карагыз әле, мин бер төймә таптым. Нинди матур ул, үзе ялтырый.Тотып карагыз эле.Алар нинди?(салкын,юеш,шуалар).Төймә нәрсәдән ясалган? -Боздан. -Дөрес.Бу төймә боздан ясалган. Әйдәгез, бергәләп әйтик әле: -боздан. -Бу төймә кемнеке икән? Балалар, сезнеке тугелме?Аның хуҗасы кем икән? Әйдәгез, балалар, хуҗасын эзлик.Ул үзе дә эзли торгандыр төймәсен.Без төймәне тәрәзә төбенә куеп торыйк, югалмасын.Әйдәгез, киттек. Аяклар атлап китте Тып-тып-тып-тып. Без сукмак буйлап киттек Тып-тып-тып-тып. Тып-тып-тып-тып Менә без килеп җиттек. Балалар, карагыз әле, без урманга килеп җиттек.Куаклар артында нәрсә утыра?( куян).Әйдәгез, куянны монда чакырабыз әкрен генә.

Максат:Балаларны дидактик һәм хәрәкәтле уеннар кулланып авазлар белән таныштыру.Авазларны дөрес  әйтү өстендә эшләү, фонетик ишетү сәләтен үстерү.Авазлар кушылып-иҗек,иҗекләрләрдән сүз барлыкка килүен аңларга ярдәм итү. Кулланма материал: чабып баручы ат,кул чабучы тамашачылар,җил , эт,сыерлар,машина,поезд,черкиләр,тамчы рәсемнәре,ширма,кыңгырау,чүкеч,каты кәгазь,кайчы, савыт белән су,буш савыт,кыштырдавык кәгазь. Эшчәнлек барышы: Балалар,без бүген сезнең белән бик кызыклы уеннар-тавышлар белән уеннар уйнарбыз.Ничекме?Мин сезгә төрле картиналар күрсәтәм,сез бу картинага карагач нинди тавышлар ишетүегез турында сөйләрсез һәм шул тавышларны авыз беләнме,кул аяк беләнме,ничек булдыра аласыз  безгә ишеттерерсез. (рәсемле картиналар күрсәтелә. Балалар шул тавышларга куллар,аяклар,авыз ярдәмендә имитация ясыйлар). Хэзер күзләрне йомып тып-тын калып бүлмәдәге тавышларны тыңлыйк.Нинди тавышлар ишетәсез? (күрше бүлмәдә су ага,сөйләшкән тавышлар,тышта чыпчыклар чыркылдаша һ.б.)

Төлке үлгән кебек булып ята икән, Карт бик шатланган. «Менә Карчыкның тунына яхшы якалык та бул ды бит!» —дигән. Шуннан соң ул Төлкене чанасына салган да алга таба китеп барган. Бу Төлке тере булган. Ул як-ягына караган да чанадагы балыкларны берәм-берәм ташлап калдырган. Балыкларны ташлап бетергәч, үзе дә төшеп калган. Карт моны сизмәгән. Безнең Балыкчы йортына кайтып җиткән. Чанасын кара мыйча, өенә ашыгып кергән дә: — Карчык, мин сиңа шәп якалык алып кайттым. Бар, чыгып кара; чанада балык та күп, якалык та бар,— дигән. Карчык чыгып караса, балык та, якалык та булмаган.