Мөгаллим язмалары

Дәреснең план-конспекты.

5 ”А” сыйныфында «Мин авылда яшим» темасын өйрәнү.

(Ачык дәреснең план-конспекты)

 2013нче ел,14нче март.

Яңа Кенәр махсус(коррекцияләү) VIII төрдәге гомумбелем интернат-мәктәбе.

Татар теле һәм әдәбияты укытучысы Вафин Фәрит Вәдүт улы.

Дәрес темасы: Мин авылда яшим.

I.Максат:

1.Танып-белү,үстерү:текстны дөрес итеп аңлап укырга өйрәтү,эчтәлеген үзләштерү; авыл белән шәһәр арасындагы аермаларны әйтә белергә өйрәтү.

2.Коррекцияләү: а-ә авазларын әйтүдәге кимчелекләрне төзәтү,образлы фикерләү күнекмәләре булдыру.

3.Тәрбияви: туган җиргә мәхәббәт,ярату хисләре булдыру.

II.Бурычлар:

1.Авазларны,сүзләрне дөрес әйтеп укый алуларына ирешү.

2.”около” сүзенең тәрҗемәсен үзләштерү (“янында”).

III.Дәрес тибы: Дәрес-презентация; (аналитик уку,өлешчә эзләнү).

IV.Җиһазлау: авыл рәсеме,текст буенча презентация,ноутбук,проектор.

Дәреслек:Р.З.Хәйдәрова,Р.Һ.Рангулова.Татар теле һәм уку китабы.2сыйныф.

Дәрес барышы.

I.Оештыру. Исәнләшү. Дежур рапорты. Уңай психологик халәт тудыру,укучыларның дикъкатен дәрескә туплау.   ( 2минут).

II.Актуальләштерү. (4минут). Укытучы: Балалар,искә төшерик әле,без соңгы дәресләрдә нинди эчтәлектәге текстлар укыдык? Әйе,шәһәр турында.Нинди шәһәрләрне хәтерләп калдыгыз?(Җаваплар тыңлана).Ә менә бүген авыл турында укый башлыйбыз.Без кайда яшибез? Дөрес,авылда яшибез.Әйдәгез, хыял дөньясына кереп алыйк әле.(Уен.Фантастик хикәя).Әйтик,сез чит планетага эләктегез,ди.Анда авыллар юк.Шул планетада яшәүчеләргә авыл турында ничек аңлатыр идегез? (Слайд-1) Укучыларның җаваплары тыңлана.

Чираттагы слайдлар күрсәтелә. “Кайсы артык?” Слайдлар 2-4

III.Яңа теманы аңлату. (23минут).

1.Дәреснең темасын һәм максатын белдерү.

Рәсемнәр галереясы.Проектордан дүрт рәсем күрсәтелә.(Слайд 6).Укучылар  әл- еге рәсемнәрнең уртак якларын табып,авылга хас төп билгеләрне әйтергә,шуннан соң дәрестә каралачак,өйрәнеләчәк теманы билгеләргә тиеш булалар.

2.Сүзлек эше.

Ык- Кама елгасы кушылдыгы.  Ик.

Идел                                             Волга

Агыйдел                                       Белая

около                                           янында

3.Фонетик күнегү. Авыл-аwыл,чаңгы,Ык,рәхәт.

Аудирование.

4.Текст өстендә эш.

А).Сәнгатьле итеп укытучының укып күрсәтүе.

Б).Текст буенча презентация.Рәсемнәрне карап,рәсем астындагы җөмләләрне кычкырып укып бару.

В).Дәреслек белән эш.Укучылардан укыту.Дөрес уку күнегүләрен ныгыту. (5минут)

-һәр укучы бер генә җөмлә укый (игътибарны туплау,укыганны карап барырга өйрәтү максатыннан).

-кечкенә өзекләргә бүлеп уку (укыган өлешне истә калдыру өчен).

-укытучы җөмләнең беренче сүзен укый,укучылар тиз генә шул җөмләне табып,дәвам итәргә тиеш.(күрү хәтерен яхшырту өчен).

-укытучы җөмләнең соңгы сүзен укый,укучылар тиз генә шул җөмләне табып дәвам итәргә тиеш(күрү-ишетү хәтерен үстерү).

-текстның эчтәлеген сөйләтү.

Г).Аудирование.Текст буенча диалог тыңлау һәм шуны кабатлап сөйләү (ЦОР,”Авыл”)

Д).Күзләргә физкультминут .

IV.Белем-күнекмәләрне ныгыту. (7минут).

1.Яңа Кенәр авылы турында видеоролик карау.

2.Слайдта рәсемнәр күрсәтеп,тексттан шул рәсемгә туры килгән җөмләләрне таптыру

3.2013нче ел-табигатьне,әйләнә-тирә мөхитне саклау елы булуын исләренә төшереп,авылларыбызны саклау,чиста тоту кирәклеген искәртү.

4.Г.Тукайның “Туган авыл”шигырен яттан сөйләтү.

V.Белемнәрне тикшерү.(5минут).

1.Кроссворд чишү.(ЦОРта «Авыл» темасы).

2.”Хатаны тап!” уены. 

VI.Йомгаклау. (4минут)

1.Кыска әңгәмә.-Дәрестә нәрсә  турында укыдык,өйрәндек?

2.Билгеләр кую.

Алдан ук әйтеп куям: монда язылган сүзләр “артыннан” берәр мәктәпне эзләргә тырышмагыз. Минем кебек үк һәр укытучының да мәктәп турында (утыз елдан артык эшлим) әйтер сүзе бардыр. Шуңа күрә бу язманы гади авыл укытучысының уйлары, фикерләре дип кабул итегез. Ә укыганда үз мәктәбегездәге хәлләр очрый икән, артык гаҗәпләнмәгез – ни хәл итәсең, бер илдә, бер җәмгыятьтә яшибез бит.

Мәктәп

Авылда бүген җимерелмичә, таркалмыйча калган бердәнбер урын бар. Ул – мәктәп. Мәктәп – авылның төп идеология үзәге, чөнки анда укымышлы, зыялы катлам тупланган. Мәктәбе булган авыл – бәхетле авыл. Ләкин күп кенә авыл мәктәпләре бүген кайчан ябарлар икән дип дер калтырап яши. Кайчан эшсез калырбыз? Аерым кешеләр кулында миллиардлар тупланган заманда мең сумнарга җан асрап ятучы мәктәпләрне ябу – илгә, халыкка каршы үткәрелгән әхлаксыз чара ул. Аз баланы укыту наданлыкка китерә дигән сүзләр чепчи ялган. Без, мәсәлән, башлангычта ике сыйныф бер бүлмәдә утырып укыдык. Укытучы дәреснең яртысында безне, икенче яртысында икенче классны укытты. Университетка кереп укый алганмын икән, димәк, беренче сыйныфтан ук төпле белем биргәннәр, надан калдырмаганнар.

Ә хәзер наданлыкның сәбәбенә бер мисал китерәм. 2000нче елның 1 сентябрендә В.Путин Самара өлкәсенең Кузькино авылы мәктәбенә керә. Һәм парта өстендә яткан биология китабын ачып укый башлый. “Яңгыр суалчанының нерв системасы белән ланцетникныкы арасындагы 10 аерманы күрсәтегез”, – дип язылган була анда. Путин үзе дә, мәгариф министры да, губернатор да 7 нче сыйныф укучысы белергә тиешле шушы аермаларны әйтә алмыйлар. Наданлыкка китерүче төп сәбәп мәктәптә түгел, ә укыту программаларында, дәреслектә.

Мәгарифтәге кризисның асылы гади – мәктәп бүген тормышка кирәкне өйрәтми, киләчәк заман кешесен тәрбияләми. Тормыш кешеләрнең бергәләп эшләүгә сәләтле, үзара аралаша, сөйләшә белүче кешеләр булуын, уйлый-фикерли белүен таләп итә, ә мәктәптәге укучыларның күбесе көннәр буе авыз ачып бер сүз эндәшми, еллар буе алдагы партада утыручы иптәшенең җилкә чокырын “өйрәнә”. Тормышта кешегә үз хокукларын белү һәм үзен яклый алуы торган саен әһәмиятлерәк, кирәгрәк була бара. Ә мәктәп тормышы, идарә итү, киресенчә, астагыларның өстәгеләргә берсүзсез буйсынуын таләп итә. Буйсыну булган җирдә курку барлыкка килә. Курку исә коллык психологиясен тудыра. Бала үз теләге белән шатланып мәктәпкә килсә, үзе теләгән, яраткан фәннәрне өйрәнсә, үзе теләгән, хөрмәт иткән укытучы белән аралашса гына үзен чын шәхес итеп тоярга мөмкин. Мәктәптә балалар белән идарә итү системасы эшләнмәгән. Балалар белән идарә итә алмау – дәүләт белән идарә итә алмауга алып килә. Бер көнлек чаралар белән демократия уйнау – алдауга корылган җәмгыятьнең төп уен картасы. Ләкин хөкүмәт моны аңларга теләми. Демократияне уйнамыйлар, демократияне төзиләр. Ришвәтчелеккә баткан, җинаятьчелек каны сеңгән, буш сүзләргә, ялган вәгъдәләргә корылган идарә системасы җәмгыятьнең череп-таркалып баруын күрсәтә. Җәмгыяте нинди – мәктәбенең дә шундый булмый хәле юк. Бүген мәктәпләрдә көчсезләрне җәберләү, акча таләп итү, сугышу, сүгенү, урлау гадәти хәлгә әйләнеп бара. Аракы эчү, наркоманлык, фахишәлек тамыр били. Авыл мәктәпләре дә мондый яман чирләрдән калышмый. Анда да балалар тәнәфесләрдә кара яндырып тәмәке тарта, арткы партада сыра эчеп утыра, кызлар бәби таба. Ә бит мәктәп мәчет шикелле изге урын булырга тиеш. Ләкин гаиләсендә иман нуры күрмәгән бала, мәктәпкә килгәч, тәмам чыгырыннан чыга. Мәктәп белем бирү белән шөгыльләнәсе урынга җәмгыятьтән, гаиләдән балага ябышып-сеңеп килгән бөтен әшәкелек һәм бозыклыкларны төзәтү урынына әйләнеп бара. Тулырак…

Коррекцион мǝктǝптǝ текстларны дɵрес итеп һǝм аңлап укырга ɵйрǝтү.

       Дɵрес уку– авазларны дɵрес ǝйтеп, текстны кычкырып, хатасыз һǝм салмак уку дигǝн сүз.Хатасыз укыганда, бала сүздǝге хǝрефлǝрне, иҗеклǝрне, кушымчаларны тɵшереп калдырмый; булмаган авазлар ɵстǝп, сүзлǝрне бозмый, бер сүзне икешǝр тапкыр укымый.

       Аңлап уку исǝ укучының текст эчтǝлеген ачык һǝм тирǝн аңлый белүендǝ күренǝ. Ə бу үзе аерым сүз, җɵмлǝлǝрнең мǝгьнǝсен аңлау, укылганның ɵлешлǝре арасындагы логик яки психологик бǝйлǝнешне билгели алу нǝтиҗǝсе булып тора. Текстны тулы аңлау ǝсǝрнең тɵп уен белүдǝ һǝм аның эчтǝлегенǝ карата үз карашыңны, мɵнǝсǝбǝтеңне билгели алуда чагыла.

         Балага текстларны дɵрес һǝм аңлап укырга ɵйрǝтү- коррекцион мǝктǝп ( яки класс) укытучылары ɵчен иң җаваплы һǝм кыен эшлǝрнең берсе. Чɵнки акыл үсешлǝре тоткарланган балаларның бер тɵрлǝре- игътибарсыз, икенчелǝре- укыганны карап бара алмый, ɵченчелǝре- начар күрǝ, начар ишетǝ; дүртенчелǝре- авазларны дɵрес ǝйтǝ алмый, сакау сɵйлǝшǝ. Сɵйлǝмнǝрендǝ, психологиялǝрендǝ шундый дефектлар булуга карамастан, бу балаларны да коррекцион мǝктǝп программасы нигезендǝ татарча укырга һǝм сɵйлǝшǝ белергǝ ɵйрǝтергǝ кирǝк.

          Коррекцион мǝктǝплǝр ɵчен башка фǝннǝрдǝн махсус дǝреслеклǝр булса да, татар теленǝ ɵйрǝтү ɵчен бернинди дǝреслек тǝ, методик ярдǝмлеклǝр дǝ эшлǝнмǝгǝн. Мин үзем бу уку елында Роза Хǝйдǝрова дǝреслеклǝре белǝн укыта башладым. Һǝм бу авторның уку ǝсбаплары коррекцион мǝктǝплǝр ɵчен дǝ татар теленǝ ɵйрǝтүдǝ иң камил дǝреслеклǝр булуына ышана барам. Аның цикллап укытуга корылган методикасы акыл үсешендǝ тайпылышлар булган яки укырга телǝге булмаган баланы да укырга, уйланырга һǝм сɵйлǝшергǝ мǝҗбүр итǝ.

Коррекцион мǝктǝптǝ теге яки бу текстны уку алдыннан, һичшиксез, текст алды дǝресе үткǝрелергǝ тиеш.Текст алды дǝресендǝ яңа сүзлǝр үзлǝштерелǝ, ǝйтергǝ читен сүзлǝр, грамматик категориялǝр искǝ тɵшерелǝ яки ɵр-яңадан ɵйрǝтелǝ. Баланы текстны укырга психологик яктан да ǝзерлǝргǝ кирǝк.

Тексттагы җɵмлǝлǝрне һǝм сүзлǝрне дɵрес укырга ɵйрǝтү ɵчен лексик- грамматик күнекмǝлǝрне камиллǝштерү ( ягьни текст алды) дǝресендǝ түбǝндǝге алымнарны кулланырга мɵмкин:

1. Авыр сүзлǝрне иҗеклǝп ǝйтү. Кисмǝ хǝрефлǝрдǝн бу сүзлǝрне тɵзү, уку һǝм язу.
2. Сүзгǝ аваз анализы ясау. Фонетик күнегүлǝр.
3. Текста булачак яңа грамматик кагыйдǝлǝргǝ охшаш җɵмлǝлǝр тɵзү һǝм язу.
4. Текст эчтǝлегенǝ туры килǝ торган рǝсемнǝргǝ карап, җɵмлǝлǝр тɵзү.
5. Яңа сүзлǝр ɵйрǝнү. Сүзлек эше.

 Акыл үсешендǝ тайпылышлар булган балалар бер дǝрестǝ

 2-3тǝн артык сүзне хǝтерлǝрендǝ калдыра алмыйлар. Бер дǝрестǝ ɵйрǝнгǝнне икенче дǝрескǝ оныталар. Шуңа күрǝ текстны укыганда яңа сүзлǝрне тǝрҗемǝлǝре белǝн тактага язып куярга кирǝк.

Хǝзер Р. Хǝйдǝрованың 3 класс ɵчен « Татар теле һǝм уку китабы»ндагы ( Казан, 2004, 35 бит) « Икмǝк» дигǝн текст ярдǝмендǝ баланы ничек итеп дɵрес һǝм аңлап укырга ɵйрǝтергǝ мɵмкин икǝнлеген карап үтик.

Икмǝк.

Балалар ашханǝгǝ килделǝр һǝм ɵстǝл янына утырдылар. Пешекче апа ɵстǝлгǝ тǝлинкǝ белǝн икмǝк куйды.Искǝндǝр икмǝк белǝн уйный башлады. Ул икмǝкне алды да чǝнечкегǝ куйды һǝм вертолет ясады.Икмǝк идǝнгǝ тɵште. Бɵтен кеше Искǝндǝргǝ карады. Малай ипине идǝннǝн алды да яңадан тǝлинкǝгǝ куйды.

Əйтегез ǝле, балалар, Искǝндǝр нинди начар эш эшлǝде?

        1. Беренче эш итеп, текстны укытучы үзе укып чыга.

Текстка игьтибарны туплау ɵчен соңгы җɵмлǝ кабат укыла:

«Əйтегез ǝле, балалар, Искǝндǝр нинди начар эш эшлǝде?» Укучылар сорауга җавап бирү ɵчен текстны кабат кызыксынып һǝм игьтибар белǝн тыңларга мǝҗбүр булалар.

 2. Икенче тапкыр текст магнитофон язмасында тыңлана.

Укучылар карап баралар. Дикъкате таркау, күрүе зǝгыйфь укучылар ɵчен күрсǝткеч( указка) куллану файдалы.

3. Кычкырып укырга ǝзерлǝнү ɵчен, укучылар текстны мɵстǝкыйль рǝвештǝ эчтǝн укыйлар.

4. Класс укытучы артыннан һǝр җɵмлǝне хор белǝн кычкырып укып бара.

( Кемнең укыганы яки укымаганы укытучыга күренеп, ишетелеп тора. Ялгышлар тɵзǝтелǝ.)

5.Бɵтен игьтибарны укуга туплау ɵчен, укытучы тексттагы җɵмлǝлǝрнең беренче сүзен укый. Кайсы укучы ǝйтелгǝн сүзне алдан таба, шул укучы җɵмлǝне тулысы белǝн кычкырып укып бетерǝ.

Укытучы: Икмǝк…

Укучы: Икмǝк идǝнгǝ тɵште.

Укытучы: Малай…

Укучы : Малай ипине идǝннǝн алды да яңадан тǝлинкǝгǝ куйды.һ.б.

1. Җɵмлǝнең соңгы сүзе ǝйтелǝ. Укучылар җɵмлǝне табып, баштан укып чыгарга тиешлǝр.

Укытучы: … утырдылар.

Укучы: Балалар ашханǝгǝ килделǝр һǝм ɵстǝл янына утырдылар.

Укытучы: … башлады.

Укучы: Искǝндǝр икмǝк белǝн уйный башлады.

7.Текстта « икмǝк» сүзе булган җɵмлǝлǝрне аерып укыйлар. Ничǝ җɵмлǝ булуын исǝплǝп ǝйтǝлǝр.

8. Укучылар үзлǝре русчага тǝрҗемǝ итеп ǝйтǝ ала торган берǝр җɵмлǝ укытыла.

 Укучылар җɵмлǝлǝрне укыйлар һǝм русчасын ǝйтǝлǝр.

9. Укытучы җɵмлǝлǝрне русча ǝйтǝ. Укучылар тексттан шул җɵмлǝне табып укырга тиешлǝр.

     Укытучы: Искандер начал играть с хлебом.

     Укучы: Искǝндǝр икмǝк белǝн уйный башлады.

     Укытучы: Он брал хлеб, ставил на вилку и сделал вертолет.

     Укучы: Ул икмǝкне алды да чǝнечкегǝ куйды һǝм вертолет ясады. Һ.б.

10. « Чылбыр» буенча уку. Һǝр укучы бер генǝ җɵмлǝ укый.

Бу –укыганны карап барырга ɵйрǝтү һǝм игьтибарны туплау ɵчен кирǝк.

11. Текстны укып чыккач, һǝр укучы үзе укыган җɵмлǝне табып, кабат укый.

  Бу күнегү күрү хǝтерен үстерүгǝ, хǝтерне ныгытуга булыша.

12. Укучылар үз җɵмлǝлǝрен китапка карамыйча, күңелдǝн ǝйтергǝ тиешлǝр.Җɵмлǝлǝрне русчага тǝрҗемǝ итǝлǝр.

 13. Укытучы яңа сүзлǝр, гыйбарǝлǝрне русча ǝйтǝ. Укучылар шул сүз кергǝн җɵмлǝлǝрне табып укырга тиешлǝр.

     Укытучы:  начал играть.

     Укучы: Искǝндǝр икмǝк белǝн уйный башлады.

     Укытучы:   к столу.

     Укучы: Балалар ашханǝгǝ килделǝр һǝм ɵстǝл янына утырдылар.

14. Укытучы җɵмлǝдǝге кайбер сүзлǝрне тексттагыча түгел, ǝ икенче сүз белǝн алыштырып укый. Укучылар ялгышны табып, хатаны тɵзǝтергǝ тиешлǝр.

  Укытучы: Балалар китапханǝгǝ килделǝр һǝм шкаф янына утырдылар. Укытучы апа ɵстǝлгǝ китап белǝн икмǝк куйды.

Укучылар: Китапханǝгǝ түгел, ашханǝгǝ. Шкаф түгел, ɵстǝл.     Укытучы апа түгел, пешекче апа.

15. Укытучы җɵмлǝлǝрдǝге кайбер сүзлǝрне тɵшереп калдырып укый. Укучылар нинди сүз тɵшеп калганын ǝйтергǝ һǝм җɵмлǝне дɵреслǝп укырга тиешлǝр.

  Укытучы: Икмǝк… тɵште. Бɵтен кеше… карады. Малай… идǝннǝн алды да яңадан…  куйды.

  Укучы: Икмǝк идǝнгǝ тɵште. Бɵтен кеше Искǝндǝргǝ карады. Малай ипине идǝннǝн алды да яңадан тǝлинкǝгǝ куйды.

16. Хикǝядǝге тɵп сүзне таптыру һǝм аны башка сүзлǝр белǝн алыштырып ( синоним яки алмашлык) ǝйттерү.

Мǝсǝлǝн, икмǝк- ипи.

17. Мин, гадǝттǝ, хикǝяне уку барышында магнитлы тактага аның эчтǝлегенǝ туры килгǝн рǝсемнǝр куеп барам.

( Балалар, ашханǝ, ɵстǝл, пешекче апа, тǝлинкǝ, икмǝк, малай, чǝнечке, идǝн, һ,б. рǝсемнǝр). Болай эшлǝү хикǝянең эчтǝлеген образлы фикерлǝп аңларга булыша.

        Коррекцион мǝктǝптǝ рǝсемнǝр белǝн эшлǝүгǝ зур игьтибар бирергǝ кирǝклеген онытмаска кирǝк.Монысы, билгеле, аерым тема. Шулай да иң файдалы берничǝ күнегүне ǝйтеп үтү урынлы булыр:

– Тактага тɵрле рǝсемнǝр кую һǝм укучылардан хикǝягǝ туры килгǝнен сайлап алдыру.

– Рǝсемнǝрне сюжет тǝртибендǝ урнаштыру.

– Рǝсемнǝр ярдǝмендǝ текстка 1-2 җɵмлǝ ɵстǝп ǝйтү.

– Хикǝянең эчтǝлеген рǝсемнǝр ярдǝмендǝ сɵйлǝтү.

– Ике вакыйганы « бутау». Тактага « Икмǝк» тексты һǝм алдагы дǝрестǝ ɵйрǝнгǝн « Кунаклар» шигыре ( 31 бит) буенча рǝсемнǝр куела. Укучыларга рǝсемнǝрне ике темага туры килǝ торган итеп бүлеп урнаштырырга кушыла. Һ.б.

        Билгеле, һǝр дǝрестǝ мин язган бу күнегүлǝрнең барысын да үтǝү мɵмкин түгел. Лǝкин текстны менǝ шундый биремнǝр һǝм күнегүлǝр белǝн укытканда укучы телǝсǝ- телǝмǝсǝ укырга мǝҗбүр була. Ул һǝр җɵмлǝне 14-15 кат укый. Уку- балалар яратмаган гади кабатлап укудан туктап, алар ɵчен кызыклы эзлǝнү, җавап табуга ǝверелǝ.Укучы җɵмлǝлǝрне аңлап укый башлый. Текстның җɵмлǝлǝре арасындагы логик бǝйлǝнешне билгелǝргǝ, күрǝ белергǝ ɵйрǝнǝ.

        Соңгы этапта укытучы текстны тагын бер тапкыр сǝнгатьле итеп үзе укып чыга. Шуннан соң гына һǝр укучыга текстны азагына кадǝр укып чыгу бурычы куела. Аңлап укыганнан соң уйлануга этǝргǝн текст сɵйлǝм барлыкка китерǝ. Дǝрес башында куелган « Искǝндǝр нинди начар эш эшлǝде?» дигǝн сорауга укучылар иркенлǝп җавап бирǝлǝр. Шулай итеп, укучылар диалогик һǝм монологик сɵйлǝмгǝ чыгалар, ситуатив күнегүлǝр башкаралар.

Мондый биремнǝр белǝн укырга ɵйрǝткǝндǝ һǝр укучының дǝрескǝ катнашуын билгелǝп, бǝялǝп бару мɵһим. Ул балаларның активлыгын үстерǝ. Шуңа күрǝ мин каршыга укучылар исемлеге язылган таблица элеп куям. Укучыларның фамилиясе турысына дɵрес җаваплар ɵчен «+» билгесе куеп барам. Дǝрес ахырына кайсы укучының дǝрескǝ ничек катнашканлыгы ачык булып күренеп тора.

Сүземне йомгаклап, шуны ǝйтергǝ телим: дɵрес һǝм аңлап уку күнекмǝлǝренǝ ия булган бала гына йɵгерек һǝм сǝнгатьле укуга күчǝ ала. Лǝкин бу- коррекцион мǝктǝп ( яки класс ) баласы ɵчен бик кыен эш. Татар телен яратмау хислǝре тудырмас ɵчен, бǝлки, акыл үсеше тоткраланган баланы сǝнгатьле укуга мǝҗбүр итǝргǝ дǝ кирǝк түгелдер. Уку тизлеген тикшерү дǝ тǝкъдим ителми. Шулай булгач, коррекцион мǝктǝпнен татар теленǝ ɵйрǝтүдǝге тɵп бурычы- татарчага дɵрес һǝм аңлап укырга ɵйрǝтү һǝм шул текстлар, хикǝялǝр нигезендǝ монологик- диалогик сɵйлǝм оештыру булып кала.

Җәмгыятьтә үз-үзебезне тоту тәҗрибәсе бездә балачактан ук башлана. Әни кеше сабыена: “Ярамый!” – ди. Шуның белән баласына үзенең аңардан зуррак, абруйлырак, акыллырак икәнен сиздерә. Әлбәттә, әни кеше моның белән сабыена бары яхшылык кына тели, әмма сабый бу кисәтүне үзенең иреген кысу дип кабул итә. Әлеге хәлдән чыгу өчен бала я әнисе әйткән белән килешә, яисә кирегә сукалый. Тулырак…

Быел Коръәннең Казан басмасының беренче тапкыр нәшер ителүенә 225 ел тула. Барыннан да элек әлеге түгәрәк дата 2012 елны Татарстанда Коръән елы итеп игълан итүгә беренче этәргеч булды. Коръән елы берүк вакытта Татарстанда игълан ителгән тарихи-мәдәни мирас елы кысасында да билгеләп үтеләчәк. Тулырак…

2012 ел – татар халкының милләт буларак оешуына, дин-ислам юлына чыгуына сәбәпче булган зур тарихи вакыйгаларның юбилейларына бай ел. 2012 елга шулай ук милләтебез тарафыннан кичерелгән фаҗигале чорларның да кайгылы көннәре туры килә. Тулырак…