Мөгаллим язмалары

Яр Чаллы шәһәре “23нче “Нурчәчәк” катнаш балалар бакчасы” муниципаль мәктәпкәчә белем бирү учреждениесе”нең I категорияле тәрбиячесе Кашапова Энҗе Алмаз кызы.Тема: “Социаль-коммуникатив үсеш белем бирү өлкәсе буенча уртанчылар төркемендә «Су анасында кунакта» темасына шөгыль конспекты”.

Максат:Г.Тукайның күпкырлы иҗатына кызыксыну уяту, иһтирам хисләре тәрбияләү. Бурычлар: 1.Белем бирү: Балаларда шагыйрьнең шигырләренә кызыксыну уяту, сүз байлыкларын арттыру, әкиятләрне,  шигырьләрне  сөйләгәндә тыңлый белү күнекмәләрен ныгыту.Кечкенә шигырьләрне матур итеп ятлап сөйли белү, тирә-юньдәге күренешләргә игътибарны туплый белергә өйрәтү.  2.Үстерү: Балаларда бәйләнешле сөйләм телен үстерү, сорауларга дөрес һәм тулы итеп җавап бирү осталыгын арттыру,игьтибарлык,мөстәкыйль фикерләү,хәтер, иҗади күзаллауны, милли үзаңны үстерү. 3.Тәрбия бурычы: балаларда бер-берсенә дустанә мөнәсәбәт,күзәтүчәнлек тәрбияләү; әкият геройларына карата кызыксыну тәрбияләү;начар гадәтләрне төзәтү омтылышын тәрбияләү,башкаларга ярдәм итү теләге булдыру. Белем бирү өлкәсенең интеграциясе: “Аралашу”, “Танып белү”, “Соицалләштерү”, “Музыка”, “Физик тәрбия”. Балаларның эшчәнлеге: Күрсәтмә җиһазлар: Г.Тукай портреты, зәңгәр төсле тукыма, сары төсле тарак, төрле әкиятләрдән балалар санынча иллюстрацияләр, уенчык эт, күбәләк уенчыгы, милли киемдәге малай курчак. Кулланма җиһазлар: балалар санынча схема-таблицалар. Методик алымнар: әңгәмә,уен,күрсәтмәлек,мактау. Алдан эшләнгән эш: дидактик уеннар, Г.Тукай әкиятләрен уку, шигырләр өйрәнү. Шәхси эш: К.Равил, З.Рөстәм белән тулы итеп җавап бирү күнекмәсен ныгыту. Шөгыль барышы: 1.Оештыру. – Балалар, безгә бүген кунаклар килде.Әйдәгез, алар белән матур итеп исәнләшик. -Исәнмесез! – Кәефләрегез ничек? – Әйбәт. -Балалар, бүген мин бакчага килгәндә бер күбәләк күрдем. Ул миңа ияреп, хәтта безнең төркем бүлмәсенә дә керде. Әйтегез әле миңа, күбәләк каян килеп чыккан, нәрсә эшләп йөри икән соң? Моңарчы бер күбәләк тә юк иде бит әле. Балалар, күбәләкләр бит кышын йоклый, шулаймы? -Урамда хәзер яз. -Кайдан беләбез соң яз ае икәнен?  (карлар эреде, көннәр җылы, җылы яңгырлар ява, агачларда бөреләр күренә, бөҗәкләр уяна). -Әйе, дөрес. Балалар бүген көн нинди? -Көн җылы,кояшлы. -Ә бүген атнаның нинди көне, ничәнче көне.(җомга, бишенче көн) -Күбәләк безне ямьле табигать кочагына сәяхәткә чакыра …. -Әйдәгез балалар, күзләрне йомыйк, әкрен тавыш белән генә бишкә кадәр саныйбыз. Күзләрне ачабыз. -Балалар, карагыз әле, бу нәрсә? Әйе, нинди серле күл янында пәйда булдык без. (Таракны ала). Ә бусы нәрсә? -Алтын тарак. -Кемнеке икән соң ул? Кайсы әкияттән? -Әйе, дөрес. Ә бу әкиятне кем язган? Беләсезме? -Г.Тукай. -Ә аның тагын нинди әсәрләрен беләсез? (Гали белән Кәҗә, Туган тел, Шүрәле әкияте, Бала белән Күбәләк). -Әнә балалар, аның портреты. Ул сезгә елмая, ни өчен дип уйлыйсыз? (ул кечкенә балаларны яраткан, моңа аның балалар өчен язган әсәрләре мисал, аны белүегезгә шат) -Мин дә шулай уйлыйм, балалар.. -Су анасы үзе юк, ә серле тарак артында сезгә бирем язып калдырган. Дидактик уен  “Әкиятләр беләсеңме?” Яле, тикшереп карыйк. Балалар, килегез әле бу өстәл янына, һәрберегез берәр карточка алыгыз, ә аннары Укырга һәм күчереп алырга

Әтнә районы Олы Әтнә балалар бакчасы тәрбиячесе Шафигуллина Зилә Рафис кызы.

Нәрсә соң ул моторика? Моторика (латин сүзе) – хәрәкәт дигәнне аңлата. Эре моторика һәм вак моторика төрләре була. Сенсомоторика – тою, сизү һәм хәрәкәт дигәнне аңлата. Йөгерү, үрмәләү, йөрү, сикерү, бөгелү һ.б. – барсы да эре моторикага карый. Иң беренче бала эре моториканы үзләштерә, ә анан соң аңа, үсә – үсә, вак моторика күнекмләре өстәлә. Вак моторика –  ул вак предметлар белән хәрәкәт итә алу сәләте һәм алар белән төгәл эш итә белү. Мәсьәлән, төймәне сәдәфли, чишә алу, төеннәр бәйли белү, музыкаль уен коралларында уйнау, рәсем ясау, кисү. Ни өчен мәктәпкәчә яшьтәге балаларга вак моториканы үстерү мөһим? Балаланың сөйләме һәм аның сенсор тәҗрибәсе нык бәйле булуы инде күптән расланган. Әгәр балаланың бармак хәрәкәтләре яшь үзенчәлекләренә туры килә икән, димәк сөйләм үсеше дә тиешле нормаларга туры килә. Әгәр бармак хәрәкәтләре артта калса, гомуми моторика нормада булуга карамастан, баланың сөйләм теле тоткарлана. Сөйләм, бармак чукларының (бармакларның) тоемлау импульслары йогынтысында үсә дигән нәтиҗәгә килеп була. Вак моторика сөйләм үсешенә генә бәйләнмәгән, ул шулай ук баланың аңы, игътибары үсүгә, хәрәкәтләрне көйли, әйләнә-тирә мохиткә ориентлаша белүгә, күзәтүчәнлегенә, күрү хәтеренә дә бәйле. Гадәттә, вак мотрикасы югары дәрәҗәдә үскән бала логик фикерли белә, аның хәтере, фикерләү сәләте, игътибарлылыгы, бәйләнешле сөйләме бик яхшы дәрәҗәдә үскән була. Укырга һәм күчереп алырга

Саба муниципаль районы,ш.т.Байлар Сабасы №1 “Шатлык” балалар бакчасы тәрбиячесе Фасхиева Гөлгенә Тәлгат кызы. Тема: “Светофорның дуслары”

Тема: “Светофорның дуслары” Максат: Балаларга юл билгеләрен өйрәтү. Юл кагыйдәләре турындагы белемнәрен, фикердәү сәләтен үстерү. Игътибарлылык тәрбияләү. Төп өлеш: Исәнмесез кунаклар! Саумы Сез барчагыз да, Сезне күрүгә без бик шат “Яшел ут” бәйрәмендә. Бакчабызда бик күңелле, Кояш балкый безнең йөздә. Шатланышып киләбез без, “Шатлык”та рәхәт безгә. Әнә шундый бик күңелле Бакчабыз бар, белегез . Аны күрәсегез килсә Бер кунакка килегез !   – Кызлар,сез кайда? – Без монда. – Әйдәгез без сезнең белән бүген күңелле сәяхәткә барабыз. – Әйдәгез, барыйк! Балалар урындыкларга утыралар һәм “Күңелле сәяхәтчеләр” җырының 1 куплетын җырлыйлар. “Күңелле сәяхәт” 1.Иртәдән үк уянып, Матур уйлар уйлап. Сәяхәткә юнәлдек Туган яклар буйлап. Кояшлы юлларыбыз, Алда күпме кызык. Очып барасы килә Кошларны да узып. Кушымта Әй, рәхәт соң барулары Дуслар белән бергә! Күңелле сәяхәткә Әйдә син дә, син дә! Бүлмәгә  Кәҗә белән Сарык килеп керәләр. Сарык. Әнә анда тукталыш Тора анда автобус. Саба –Казан ахрысы Йөгерик без шул якка. Кәҗә. Тукта, тукта ! Безне утырт! Без барабыз калага, Зур базарны карарга. Кәҗә белән Сарык төртешә – төртешә автобуска керәләр , балалар алар белән исәнләшәләр. (“Күңелле сәяхәтчеләр” җырының 2 куплетын җырлыйлар) 2.Күл буйларын урадык, Болыннарда йөрдек. Укырга һәм күчереп алырга

Балык Бистәсе муниципаль районы Яңа Арыш “Әйлән-Бәйлән” балалар бакчасы мәктәпкәчә белем бирү муниципаль бюджет учреждениесе тәрбиячесе Рәхимова Эльвира Григорий кызы. Тема: “Сау бул, бакчабыз!” Балалар бакчасында чыгарылыш кичәсе үткәрү өчен сценарий.

Мөдир котлавы: Тәрбияче 1: Исәнмесез, хәерле көн, хөрмәтле ата-аналар, балалар, балалар бакчасында эшләүчеләр! Бүген безнең бакчада зур бәйрәм – бакча белән хушлашу! Без бакчабыздагы иң акыллы, иң тәртипле кызларны, малайларны мәктәпкә белем алырга озатабыз. Менә сез дә, балалар, мәктәп яшенә кадәр үсеп җиттегез! Шуклыклары белән безне сагайткан, шат авазлары белән безне сөендергән, бәйрәмнәрдә, эштә безнең зур ярдәмчеләребез булган балалар бүген балалар бакчасына соңгы тапкыр бәйрәмгә җыелдылар! Ә шулай да бүген күңелләребез шат, чөнки балалар барысы да нинди матурлар, таза-саулар! Тәрбияче 2: Ничәнче ел инде менә Майның шушы көнендә, Безнең матур бакчага Мәктәптән хәбәр килә. Безнең бакча балаларын Укытучы апалары Беренче сыйныфка дип Укырга чакыралар! Бүген менә аларны, Бергә-бергә әлбәттә, Тантаналы рәвештә Озатабыз мәктәпкә! Наилә Зарипова музыкасы, Нур Гайсин сүзләренә “Балалар бакчасында” җыры башкарыла. Чиста кием кидереп, Мине көн саен иртән Эшкә барышлый әни, Эшкә барышлый әни Ямьле бакчага илтә, Ямьле бакчага илтә Әни белән барабыз Юл буенча сөйләшеп, Каршы ала апабыз Каршы ала апабыз Ягымлы исәнләшеп Ягымлы исәнләшеп. Ямьле безнең бакчада, Анда бик күп балалар, Алар да минем кебек Алар да минем кебек Сөенешеп баралар Сөенешеп баралар. Әни артыннан ишеге Өлгермәде ябылып, Монда бер сөйкемле апа Көткән мине сагынып. Кочак җәеп каршылады Тәрбиячеләр мине. Онытыла язды хәтта Сагынуым әнине. Уенчыклар, китаплар күп, Ул дусларым бик әйбәт. Бакчада начар дисәләр, Ышанмагыз, бу – гайбәт. 3.Парлы бию. Без исән-сау үссен диеп, Апалар тырышалар. Тәртип бозсак, я сугышсак, Билгеле орышалар. Татарча да сөйләшәбез, Русчасын да беләбез. Арканга да үрмәлибез, Баскычка да менәбез. 5.Өйрәттегез безне бакчада, Хәреф танып, саннар язарга. Кечеләрне һәрчак сөяргә, Ә зурларны хөрмәт итәргә. Өстәлебез һәрвакытта Тәмле аштан тулы иде. Рәхмәт уңган апаларга Тамагыбыз гел тук иде. Владимир Шаинский көе, Михаил Пляцковский сүзләренә “Өйрәтәләр мәктәпләрдә” җыры башкарыла Укырга һәм күчереп алырга

 

Саба муниципаль районы,ш.т.Байлар Сабасы №4 “Кыңгырау” балалар бакчасы тәрбиячесе Шамсутдинова Лениза Мисбах кызы. Тема: Табигать – безнең байлыгыбыз.( Экологик тәрбия буенча эш тәҗрибәсе).

Кеше – табигатьнең аерылгысыз бер өлеше. Ул табигатьтән башка бер генә көн дә, бер генә сәгать тә, бер генә минут та яши алмый. Аңа су, һава, азык –төлек, җылылык һәм яктылык кирәк. Шуңа күрә табигатькә мөнәсәбәт, кешеләргә мөнәсәбәт кебек үк, гуманлы, шәфкатьле  булырга тиеш.  Заманыбызның күренекле педагогы В.А. Сухомлинский табигатьне, әйләнә – тирә мохитне һичкайчан саекмас белем чишмәсе, матурлык, бәхет чыганагы дип  атаган. Бу чыннан да шулай. Балалар җәйге аяз көндә нурланып кояш чыгуын, бөтерелә – бөтерелә күбәләкләр очуын, ә яз җиткәч гөрләвекләр агувын күреп  олы шатлык хисе кичерәләр. Табигатьнең шушы гүзәллеген  кече яшьтән үк  күрергә, тормышка сөенергә өйрәтергә без педагоглар бурычлы. Табигатьне яратырга, табигатькә сак караш тәрбияләүне ничек оештырырга соң? XXI гасыр балаларына табигать байлыклырының чиксез түгел икәнен ничек аңлатырга? Бу авыр мәсьәлә. Кешедә экологик дөрес гадәтләрне тәрбияләү җиңел эш түгел. Матур чәчәкне өзгәч, аның һәлак булуы турында белү барыбыз өчен дә аңлаешлы хәл түгел шул. Чәчәк гомере бик кыска. Табигать – безнең бүгенге байлыгыбыз гына түгел, киләчәгебез дә. Аның байлыгын бездән соңгы килгән буыннарга да калдыру безнең уртак бурычыбыз. Экология проблемасының үзебез яши торган җирдә тирәлектә дә чагылуы без- тәрбиячеләрдә борчылу тудыра һәм төрле педагогик эшчәнлеккә этәрә. Мәктәпкәчә яшьтәге балаларга аеруча кызыксынучанлык хас. Алар бигрәк тә аны урап алган моһит , тирәлек, табигатькә игътибар итәләр.Табигатьне күзәтү, аны өйрәнү, сакларга омтылу- балаларның рухи дөньясын баета, уйларга өйрәтә. Шуның өчен балалар бакчасында тирә-якны өйрәнү, табигатькә сакчыл караш, экологик тәрбия зур урын алып тора. Бакчабызда һәрбер төркемдә табигать почмаклары бар. Балалар һәр көнне гөлләрнең ничек үскәнен, чәчәк атуын күзәтәләр, төпләрен йомшарталар, тузанын сөртәләр, сулар сибәләр. Шау чәчәктә утырган гөлләрнең матурлыгына сокланалар. Әгәр тәрбияләмәсәң, аларның шулай үсмәячәген, үсемлекләрнең тере табигать икәнен, аларның үсешенә һава, су, яктылык кирәклеген үз күзләре белән күрәләр. Кышын тәрәзә тәпләрендә суган үстерү , аның үсешен күзәтү балалар өчен бик кызык. Иртә язда , клумбаларга утырту өчен , орлыклар чәчеп чәчәк үсентеләре үстерәбез . Балалар табигать почмакларында бик теләп эшлиләр. Ел әйләнәсе кошларны күзәтәбез. Җылы якларга китүче кошлар, кышлаучы кошлар турында белемнәр туплыйбыз. Кышын “Кошларга җимлек” акцияләре оештырабыз. Балалар өйдә әти-әниләре белән берлектә кошларга җимлекләр ясап алып киләләр. Бакчабызда үсеп утыручы агачларга җимлекләрне элеп, кошлар ашханәсе оештырабыз. Кошларны даими тукландырып торабыз. Ә матур язлар җиткәч, “Кошлар көне” үткәрәбез. Сыерчык ояларына конкурс була.Күчереп алыгыз: Табигать-безнең байлыгыбыз.

 

Казан шәһәре Вахитов районы 96 нчы гимназиянең югары категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Сафина Гөлзадә Хәмит кызы.Тема: Татар халык авыз иҗаты .7 нче сыйныф, әдәбият 

Максат:

1. Белем бирү: халык авыз иҗаты турында алган белемнәрне ныгыту.
2. Күнекмәләр булдыру: укучыларның сөйләм телен һәм фикерләү сәләтен үстерү; уку һәм танып-белү мәсьәләсен куюда тамгалар, символлар, модельләр, схемалардан файдалана алу.
3. Тәрбия бирү: татар халкының сәнгати һәм мәдәни мирасын үзләштерү аша матурлык сыйфатларын үстерү.

Универсаль уку гамәлләре формалаштыру:

Регулятив УУГ: эшчәнлекне планлаштыра, үз алдыңа максат куя белү, эшләгән эшнең сыйфатын һәм дәрәҗәсен билгеләү.

Коммуникатив УУГ: төркемнәрдә эшләгәндә үз фикереңне җиткерә белү, үзара килешү, мәгълүматларны таба, куллана алу, әңгәмәдә катнашу, ишеткәнеңне үз фикерең белән чагыштыру.

Танып-белү УУГ: Дөрес нәтиҗәләр чыгару, гомумиләштерү.

Шәхескә кагылышлы УУГ: иптәшеңә ярдәм итүдә танып-белү инициативасы күрсәтү, үз мөмкинлекләреңне бәяләү, үз эшчәнлегеңнең нәтиҗәләрен яхшыртуга ихтыяҗ формалаштыру.

Материал: рус урта гомуми белем бирү мәктәбенең 7 сыйныфында укучы рус балалары өчен дәреслек.

Җиһазлау: компьютер, интерактив такта, тавыш көчәйткеч, рәсемнәр.

Дәрес тибы: проект яклау дәресе.

Методлар: өлешчә эзләнү, тикшеренү ысулы, акыл штурмы, төркемнәрдә эш, энергизатор.

Эшчәнлек төрләре: проект эшен яклау, күрсәтмә әсбаплардан һәм техник чаралардан файдалану.

Дәрес барышы.

1. Оештыру.

Укучыларда уңай психологик халәт тудыру.

Исәнмесез, хәерле көн, укучылар! Барыгызга да яхшы кәеф телим. Әйдәгез, бер-беребезгә елмаеп алыйк әле. Сез бик шат күренәсез. Ә хәзер Сәнифә Рангулова башкаруында җыр тыңлап китик. Ул “Елмай” дип атала.

Җыр тыңлагач, кәефләрегез тагын да күтәрелгәндер дип уйлыйм. Шушы күтәренке рухта дәресебезне башлап җибәрик.

2. Актуальләштерү.

Сорауларга җавап бирү:

Укучылар, әйтегез әле, без сезнең белән нинди бүлекне тәмамладык?

Халык авыз иҗатына нәрсәләр керә?

Быел без сезнең белән халык авыз иҗатының кайсыларын өйрәндек?

Нәрсә ул йола?

Йолалар ничә төркемгә бүленә һәм алар ниндиләр?

Бәетләрнең нинди төрләрен беләсез?

Балаларның җаваплары тыңлана.

3. Белем һәм күнекмәләр ныгыту.

Укучылар, без сезнең белән проект эшенә әзерләндек, әйеме. Бүгенге дәрескә өй эше нәрсә иде? Әйе, проект эшен йомгаклап бетерергә иде.Димәк, безнең бүген нинди дәрес була инде? Әлбәттә, проект яклау дәресе. Ә дәресебезнең максаты нинди булыр?

Дәреснең максаты әйтелә:

1. Халык авыз иҗаты турында алган белемнәрне ныгыту; эшкә иҗади якын килә белү.

Сез төркемнәргә бүлендегез һәм һәр төркем халык авыз иҗатының аерым бер төре турында мәгълүмат әзерләде.

Беренче төркем календарь йолалар турында , икенче төркем гаилә йолалары турында, ә өченче төркем бәетләр турында чыгыш әзерләде. Ә хәзер сүзне беренче төркемгә бирәбез.

Һәр төркемнең чыгышы тыңлана, презентацияләр карала, сораулар бирелә, сорауларга җаваплар тыңлана.

4. Рефлексия.

Тулырак…