fbpx
03.06.2017

Сүнмәс йолдыз


Сүнмәс йолдыз
Татарстан Республикасы Арча муниципаль районы “Сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән балалар өчен Яңа Кенәр мәктәп-интернаты” дәүләт бюджет гомуми белем учреждениесенең 1 категорияле тарих укытучысы Гайнуллина Алсу Фирдәвес кызының “Г.Тукай иҗатына багышланган “Сүнмәс йолдыз” дигән кичә үткәрү сценариесе.
Зал стенасына Г. Тукайның портреты, аның янында шагыйрьнең:” Халык зур ул, көчле ул,әдип ул, шагыйрь ул” дигән сүзләре язылган плакат эленә. Барышы. Алып баручы.  Тарих бик күп исемнәрне белә, Бөек шәхесләргә дөнья бай; Сәнгать дөньясында маяк булып, Мәңге яши, яшьни яшь Тукай! Кечкенә Тукай кыяфәтендәге укучы чыга. Аның башында кәләпүш, өстендә камзул, аягында читек. Гвбдулла. Авылда башка туганнарым булмаганлыктан, мин Шәрифә исемле карчыкта яшәгәнмен. Кадерсез, артык  бер бала булганлыктан, ул мине, әлбәттә, тәрбияләмәгән, тәрбияләү түгел,  яшь балаларның  иң мохтаҗ булдыклылары ачык йөзне дә күрсәтмәгән. Укучы.  Аннан Габдулланы Сосна авылына үги әтисе йортына китерәләр.. Кыз. Күп тә үтми,әнисе үлә, һәм Габдулланы Өчиле авылына бабасына кайтаралар.Сигез кешелек гаиләдә  кечкенә Апуш артык кашык була. Габдулла. Үги әбинең алты күгәрченнәре арасында мин бер чәүкә булганга, мине юатучы, икәләним дисәм сөюче, ашыйсым –эчәсем килсә, кызганучы бер дә булмаган, мине эткәннәр дә төрткәннәр. Кыз.  Озак та үтми, кечкенә Габдулланы авыл аша үтеп баручы бер ямщикка утыртып җибәрәләр. Сәхнәгә  ямщик киемендә бер малай чыга.  Ямщик. Кышкы буран, Яфрак- яфрак карлар ява, Зур чанада- мин ямщик һәм ятим бала; Тунга чумган, туңып беткән ябык малай-     нәни  Тукай…. -Асрамага бала бирәм, я кем ала?! Базар кайный. Берсе сата, берсе ала, Берсе алдый шунда, я алдана. Габдулла. Кемнәр булыр икән миңа ата-ана? Тулысынча

Тату гаилә-бәхет башы


Тату гаилә
Сарман муниципаль районы мәктәпкәчә белем бирү муниципаль бюджет учреждениесе гомум үсеш төрендәге 3нче “Ләйсән” балалар бакчасы тәрбиячесе Фәсхетдинова Гөлфинә Алмас кызы Тема: “Тату гаилә – бәхет башы” (Уртанчылар төркемендә ана теле эшчәнлеге)
Максат: “Гаилә” төшенчәсенең тирәнлеген аңлау ,үз гаиләсе әгъзаларына ихтирам тәрбияләү өчен  җирлек тудыру.Балаларның сөйләм телләрен,иҗади мөмкинлекләрен,үзара аралашу күнекмәләрен үстерү.Гаилә турында күзаллау формалаштыру. Кереш өлеш: -Балалар,кәефләрегез ничек? Сез бүген аеруча шат,матур күренәсез,сәбәбе нәрсәдә икән? (матур күлмәк кидем,көн матур,дусларым күп,эти-энием бар….)Ә минем кәефемне бер матур җыр күтәрде.Әйдәгез аны бергәләп тыңлыйк әле. Аудио язмада “Безнең гаилә” җырын тыңлау. -Балалар җырны  кем башкара?  -Ничек уйлыйсыз-нәрсә ул гаилә? -Гаилә ни өчен кирәк? -Без гаиләләребез белән кайда яшибез? Гаилә – ул тормышның нигезе.Безнең барыбызга да әти-әни гомер биргән,безне әти-әниләребез тату,матур гаиләдә тәрбиялиләр.Ләкин гаиләләрнең төрлесе була. (Экранда ике төрле  йорт рәсеме.) -Әйтегез әле сез бу йортларның кайсысында яшәр идегез? Ни өчен бу йортны сайладагыз? Ничек уйлыйсыз,бу йорт ни өчен шулай матур? Аннан җылылык бөркелеп тора.Анда  нинди гаилә яши? (Тату,Эшчән,ярдәмчел,ягымлы….).Ә икенче йорт ник ошамады? Ул нинди? Нигә ул шундый ташландык хэлдә?(Балалар җаваплары: ялкау,тәртипсез, гаугалы..) Балалар,бу йортта өлкән яшьтәге кешеләр дә яшәргә мөмкин бит.Нигә аларның өйләре шулай җимерек хәлдә ?Аларга кем ярдәм итәргә тиеш соң? (Балалары,туганнары,күршеләре,без…) Бу йортта яшәүче гаиләгә сез нинди киңәшләр бирер идегез?Әйдәгез  үзебезнең теләкләребезне кояш нурларына кушып бирик,Һәрберегез берәр теләк әйтеп кояшка нурлар ябыштырыйк.Кояшыбыз сезнең теләк-киңәшләрегездән елмаеп үзенең җылысын тирә-юньгә сипте.Хәзер бу кояш нурларының бу йортта яшәүче гаилә әгъзаларына барып җитүен телик.Түгәрәккә басып кулны -кулга тотышып күзләрне йомыйк,теләкләребезне янадан кабатлыйк.(Экранда яңартылган йорт рәсеме ) Балалар ә сез үзегез нинди гаиләдә яшисез? (сорау-җавап) Тулысынча

 

 

Кәгазьдән аппликация ясау.


аппликация балык
“Сәламәтлек мөмкинлекләре чикләнгән балалар өчен Яңа Кенәр мәктәп-интернаты” дәүләт бюджет гомуми белем учреждениесенең башлангыч сыйныфлар укытучысы Ибатуллина Айгөл Фәттах кызы. 2 нче сыйныфта хезмәт дәресе. Тема: Ертып алынган кәгазьдән аппликация ясау: балык.
Максат: Ертып алынган кәгазьдән аппликация ясауны өйрәнүне дәвам итү, ныгыту; Укучыларның  иҗади сәләтен үстерү; эш урынын  чиста тотарга өйрәтү; Материалны саклап һәм пөхтә итеп эшләүгә өндәү; балыкларга карата сакчыл караш тәрбияләү.  Дәрес барышы: Оештыру. 1. Дәрескә әзерлекне тикшерү.  2. Уңай психологик халәт тудыру.  Хәерле көн. Кәефләрегез ничек укучылар?  Әйбәтме, әйбәт булырга тиеш,чөнки безгә бүген кунаклар килде. Кунаклар янында гел елмаеп кына торырга кирәк, Әйдәгез әле, елмаегыз. Елмаю кәефләрне күтәрә, гомерләрне озайта.  Яңа тема өстендә эш. Дәреснең темасын һәм максатын әйтү. Укытучы: Хәзер мин сезгә бер табышмак әйтәм. Ә сез табышмакның җавабын табыгыз. Суда йөзми түзә алмый, Су өстендә дә тора алмый. Йөзми түзмәс кем булыр? Көмеш күлмәк-шул булыр. (Балык) Укытучы: Әйе. Бик дөрес. Балык. – Ул кайларда яши? (күлдә, елгада, диңгездә, океаннарда)  – Алар нәрсә белән сулый? (саңаклары)  – Тәннәре нәрсә белән капланган? (тәңкә)  – Суда алар нәрсәләр ярдәмендә хәрәкәт итәләр? (койрык һәм йөзгечләр)  Укытучы: Бүгенге дәрестә без сезнең белән ертып алынган кәгазьдән балык аппликациясе ясарбыз. Узган дәрестә без алма ясаган идек. Эшләү технологиясе сезгә таныш. Хәзер кабатлап чыгарбыз. Ертып алынган кәгазьдән балык аппликациясе ясалган үрнәкне күрсәтү. Тулысынча

Әкияткә кунакка


Әкияткә кунакка
Татарстан Республикасы Сарман муниципаль районы мәктәпкәчә белем бирү муниципаль бюджет учреждениесе гомүми үсеш төрендәге 3 нче 'Ләйсән' балалар бакчасы тәрбиячесе Миннуллина Р.К. “Әкияткә кунакка”. Икенче кечкенәләр төркемендә сөйләм үстерү буенча шөгыль конспекты
 (Төремкәй, Шалкан, Төлке, Куян һәм Әтәч әкиятләре буенча) Бурычлар: 1) балалар өчен зур күләмле булган әкиятләрне игътибар белән тыңлауларына һәм аңлауларына ирешү; сәнгатьле сөйләм аша балаларда әдәби персонажларның эш-гамәлләренә бәя бирү, үз кичерешләрен чагылдыра белү күнекмәләре формалаштыра башлау; сүзлекне активлаштыру, балаларның сәнгатьле сөйләмен үстерү; авазлар өстендә эш. 2) балаларның аңга алуларын, хәтерен,игътибарын, фикерләүләрен үстерү;сорауларга дөрес итеп  җавап бирә белергә өйрәтү. 3) Әкият геройлары аша бер-берләренә карата яхшы мөнәсәбәт, әкиятләргә карата кызыксыну тәрбияләү. Җиһазлар:фланелеграф, интерактив такта, “Шалкан”әкият персонажлары маскаларда, “Төремкәй”әкияте өстәл театры өчен персонажлар,”Төлке, куян һәм Әтәч” әкияте персонаҗлары фланелеграф өчен,конверт. Шөгыл барышы: Тәрбияче:Балалар ,экранга карагыз әле. Нәрсә икән бу?(Слайд 1 – Конверт рәсеме) Анда нәрсәләр язылды икән? Укып карыйк әле.(Хат уку) Исәнмесез балалар,сез әкиятләр яратасызмы? Мин дә әкиятләр бик яратам һәм сезне әкиятләр иленә сәяхәткә чакырам.Мырауҗан. Тәрбияче: Әкиятләр иле бик еракта. Анда нәрсәләр белән барырга була? Б-р:Автобус, машина, самолет… Тәрбияче:Без сезнең белән поздда барырбыз.Мин паровоз булам, ә сез вагоннар.Бер-беребез артыннан бастык, вагоннар тоташты.Сез әзерме? Киттек. (Слайд 2 –  Поезд рәсеме). Поезд нинди тавышлар чыгара әле? Әйдәгез кабатлыйбыз (ту-ту. чух-чух. Шшш, парын чыгара с-с-с) Килеп тә җиттек. Тәрбияче: Менә без Әкиятләр иленә килеп тә җиттек. (Слайд 3 –  Песи рәсеме). Бал-р карагыз әле, безне кемдер каршы ала, кем икән бу?(Песи)  Тәрбияче: Кем бу? Әйе, бу песи. Видеоролик (песи сөйли):Мырауҗан:Исәнмесез бал-р. Минем исемем Мырауҗан. Мин сезне үземә кунакка чакырам. Мин бик әкиятләр укырга һәм сөйләргә  яратам. Ә сез әкиятләр тыңлыйсызмы? Тулысынча

Без татар балалары!


Татар балалары
Казан шәһәре Идел буе районының “16 нчы татар-инглиз гимназиясе”нең татар теле һәм әдәбият укытучысы: Сафиуллина Фәридә Нургазиз кызы. Без татар балалары! (балалар өчен сәхнәләштерелгән күренеш)
Рольләр:            Сөембикә-ханбикә;Кара җан; Татар кызлары (Алсу, Сылу, Галия, Айгөл, Фәридә ,Гөлия)            Сәхнә артыннан тавыш ишетелә: Дум-думбаклар сала моңлы аваз. Әйтерсең лә, хәтер эндәшә. Тарих битләреннән калкып чыгып, Ханбикәбез үзенә дәшә. Сәхнәгә Сөембикә-ханбикә керә. Аның артыннан,ияреп, Кара җан чыга. Сөембикә: Ничә гасыр диңгезләрен кичеп, Кайттым кабат Казан-калага. “Исәнмесез, халкым минем!” – диеп, Кычкырасым килә далага. Сөембикә Кара җаннан халкының бүгенге тормышы турында сорый. Кара җан: Халык, халык…Һаман шул инде ул. “Мин татар!” – дип дустына дәшә. Балалары әти-әнисенә: “Папа-мама”, – диеп эндәшә. Гореф-гадәт, җыр-моң, биюләр, Теле дә бит аның тапланды. “Бөек Татар”дигән исеме дә Пәрәвезләр белән капланды. Тулысы белән

Бер мәгънәле һәм күп мәгънәле сүзләр


Сабитова Лилия
Татарстан Республикасы Әгерҗе шәһәре муниципаль бюджет гомуми белем бирү учреждениесе ' 2 нче номерлы урта гомуми белем бирү мәктәбе'нең татар теле һәм әдәбияты укытучысы Сабитова Лилия Зөфәр кызы. Тема: Бер мәгънәле һәм күп мәгънәле сүзләр (3нче сыйныф татар төркеме) .
Максат: Бер мәгънәле һәм күп мәгънәле сүзләр турында төшенчә формалаштыру; Бер мәгънәле һәм күп мәгънәле сүзләрне аңлау өчен шартлар тудыру 3.Туган җиребез табигатенә мәхәббәт тәрбияләү. Танып белү эшчәнлеге: Уку мәсьәләсен куя белү . Танып белү активлыгын үстерү. Чагыштыру, анализ, гомумиләштерү, нәтиҗә ясау күнекмәләрен камилләштерү. Регулятив эшчәнлек: Уку мәсьәләләрен мөстәкыйль билгеләү. Уку операцияләрен планлаштыру. Белем алуның рациональ ысулларын сайлау. Мөстәкыйль белем алу буенча эшне планлаштырырга өйрәнү . Коммуникатив эшчәнлек: Төркемнәрдә эшли белү. Кагыйдәләрне аңлап, эзлекле сөйли белү. Сорауны формаштыра белү һәм тулы җавап бирә белү. Шәхси эшчәнлек: Мөстәкыйль эшчәнлекне оештыру. Үз эшчәнлегеңне планлаштыра белү. Эшчәнлегеңне анализлау , аңа бәя бирү. Бурычлар: 1.Белем бирү максаты:  Сүзләрнең туры һәм күчерелмә мәгънәләре. Тулысы белән