Мөгаллим язмалары

13 файдалы сайт.

  Бик күп кеше Интернетта, төрле социаль челтәрләрдә сәгатьләр буе вакытын заяга утырып уздыра.Ара-тирә YouTubка,Контактка кереп чыга яки төрле рецептлар язылган сайтлар эзли.Өчәр-дүртәр сәгать,кайчагында тәүлекләр буе утырып башы әйләнә башлагач,аңына килеп, үзе өчен бернинди яңалык тапмавына төшенә.Югыйсә, Интернетта файдалы сайтлар да бар.Мин сезгә шундый 13 сайт тәкъдим итәм.Шуларның берәрсеннән генә булса да файда тапсагыз,вакытыгызны Интернетта үткәргәнгә үкенмәссез.

 1. 4brain –  бу сайтта бушлай онлайн-тренинглар урнаштырылган.Монда өеңдә утырган килеш лидерлык серләренә төшенергә,иҗади фикерләү сәләтеңне үстерергә,тиз укырга өйрәнергә мөмкин.Шулай ук язу һәм сөйләү сәнгатен үзләштерергә,психология, НЛП дәресләре  һ.б. бик күп файдалы белемнәр алырга була.Сайтта алган белемнәрне практикада сынап карау мөмкинлеге дә булдырылган.Кереп кара,үкенмәссең.

 2. Udemy – нәрсәгәдер укырга-өйрәнергә теләүчеләр өчен шәп ресурс.Күптөрле темаларга бушлай дәресләр бирелгән.Монда укытучы буларак теркәлергә һәм башкаларны укытып,акча да эшләргә мөмкин.Интернетта акча эшләргә хыялланучылар хәзер үк бу сайтны ачарлар дип уйлыйм. Тулырак…

 Үзгәрде дөнья…Без малай чакта саескан дигән кошны елга бер тапкыр,кыш көне хайван суйган чакта гына күрә идек.Хәзер ул озын койрыклар рәхәтләнеп авылда яшәп яталар.Хуҗасыз өйләрнең лапасларына оя корып,шунда бала чыгарып,чын хуҗаларча лапас-кура тирәсендә очып йөриләр,куып та җибәреп булмый.Ерткычлыклары баштан ашкан,быел ул туймас тамаклар сыерчык ояларындагы бөтен сыерчык балаларын ашап бетерделәр.Сыерчыклар бик кызганыч булды.Каян бирле кайтып,суык көннәрдә тилмереп, бала чыгардылар,әмма үстерә алмадылар мескеннәр.Балалары калмагач,үзләре дә берничә көннән каядыр китеп юкка чыктылар.

 Елгаларны су кондызлары басты.Талларны егып,бер кирәкмәгән буалар ясап,бер яктан икенче якка чыкмаслык иттеләр.Без аларны китаптан гына күреп үскән идек,югыйсә.

Төлкеләрне кара син.Әкиятләрдән генә ишетеп белгән купшы төлкеләр бүген каршыңа чыгып баса.Арча юлында көн саен дип әйтерлек машинага тапталып үлгән бер-ике төлке ятканын күрәсең.Гөмбә җыйганда кулдагы пычак белән таякка исләре дә китми,тешләрен ыржайтып өстеңә киләләр.Нишләп шул кадәр ерткычланды бу җәнлекләр дөньясы?.. Тулырак…

Сөт бәясе-сөт бәласе.

   Халыктан җыйган сөтнең бәясе 1нче апрельдә литры 16сум 50 тиен иде, 15нче апрельдән 15сум 50тиенгә калды.Ә кибеттә  сатыла торган сөтнең бәясе бер тиенгә дә төшмәде. Унбиш көн эчендә бер сум кая китте? Ул бит язгы кар сулары белән агып китә алмый.Ә менә кемнеңдер кесәсенә агып керә ала.Чөнки сөт бүгенге көндә түрәләр өчен стратегик әһәмияткә ия булган табыш китерүче  продуктка әйләнде.Үзе теләгән бәяне куеп,инвестор бары бер максатны- түләнми калган акчадан өстәмә табыш ясап,халык хезмәте хисабына баюны күздә тота. Сөт патшаларының намусы уянып, халыкка урланган акчасын кире кайтарып бирсәләр яки ил­нең авыл хуҗалыгы җитәкчелеге карак чиновник­ларның нәфесләрен тыярлык  көч таба алса, авыл хуҗалыгы иркен сулыш алачак,билгеле.Әмма монысы Рәсәй дигән илдә чынга ашмаслык матур хыял гына булып кала.Хыялын хыял,билгеле, ләкин шул уңайдан Швециядәге бер яңалык турында әйтеп китим әле.Алардагы азык-төлек кибетләре бер литрлы савытлардагы сөтнең бәясен күтәреп, килгән табышны фермерларга бирергә булганнар. Бу идея бер литрлы сөтнең сатылуын арттырган. Ләкин  безнең Рәсәйдә мондый хәл булмаячак һәм гомумән,булырына ышанып та булмый. Ә шулай да бүген җавап ишетәсе килә: ул сөтне халыктан сатып алу суммасы каян килеп чыга икән? Ни өчен,мәсәлән,өч ай эчендә аның бәясе шулкадәр төшеп, бүгенге көндә ул 13сум гына булып калды ,ә менә кибет киштәләрендә сату бәясе бер дә үзгәрми? Бу сорауга түрәләр беркайчан да җавап бирмәячәк. Шулай да соңгы атналарда ”Татар-Информ” мәгълүмат агентлыгы сөтнең бәясе ник кимүне болай аңлатырга тырышты: янәсе,сыерлар көтүлекләргә чыккач, бушка ашый башлаганнар икән, шуңа күрә сөтнең үзкыйммәте кимегән һәм, табигый инде, бәясе дә төшкән. Шулай итеп Тулырак…

                                       Алсу гөлләр арасында.

Яңа Кенәр авылы төзек йортлары, киң урамнары белән матур. Өйләр чагу төсләргә буялган, каралган, бизәкле тәрәзә йөзлекләре әллә каян балкып, хуҗаларның уңганлыгын күрсәтеп тора. Авылда һәр йортта дип әйтерлек терлек һәм кош-корт асрау, шактыеның умартачылык белән шөгыльләнүе гадәти хәл. Болардан тыш, сөт җыю белән шөгыльләнүчеләрне,тимер-томыр җыючыларны, агач эшкәртүчеләрне,үз кибетләрен ачып сату итүчеләрне,мебель эшләүчеләрне һ.б. беләбез.Ләкин минем сүзем әлегә алар турында түгел, ә авылда чәчәк үстерергә яратучылар турында.Ни өченме? Чөнки без барыбыз да чәчәкләр яратабыз. Бакчаларыбызда нинди генә чәчәкләр үсми. Анда җәй буе, тирә-юньгә ямь биреп, розалар, кашкарыйлар, ап-ак ромашкалар, аллы-гөлле лаләләр, төрле төстәге лилияләр шаулап утыралар. Без аларга көн дә су сибәбез, чүп үләннәрдән арындырабыз, алар белән сөйләшеп йөрибез, чөнки чәчәкләр җанга тынычлык бирәләр, кәефебезне күтәрәләр. Чәчәкләр, тирә-якка ямь биреп, тормышыбызны бизәп торалар.
Үз куллары белән гөл-чәчәкләрдән матурлык тудыручы, кешеләргә сөенеч, яктылык, гүзәллек бүләк итүче кешенең күңеле дә явызлык, хөсетлектән азат буладыр. Чәчәкләр дөньяга башка күз белән карарга, ямансу вакытларда кәефне күтәрергә ярдәм итә. Алар күңелдә шатлык –сөенеч хисләре уятырга сәләтле.Юкка гына гафу сораучы гашыйк та, мәхәббәтен аңлатучы сөйгән яр да хисләрен гөл-чәчәкләр аша белдерми торганнардыр инде.
Соңгы елларда Яңа Кенәр авылында күз явын алырдай чәчәкләр үстерүче, йорт тирәсен гөлләргә күмеп, зәвык белән бизәүче чын хуҗалар арта бара. Мондый йорт яныннан һәркем аларга сокланып үтә,туктап шушы матурлык белән хозурланып тора . Мин үзем һәркөнне эшкә барып-кайтканда Алсуларның йорт каршындагы шаулап үскән чәчәкләргә карап,машинамның тизлеген киметәм. Тулырак…

 Казандагы Дөнья чемпионатын  өч сумлык тәңкәләрдә мәңгеләштерделәр.

2015 елның 22 июнендә Россия Банкы Казанда спортның су төрләре буенча XVI Дөнья чемпионаты алдыннан әйләнешкә, барлыгы 5000данә күләмендә өч сумлык көмеш акчалар чыгарды.

Истәлекле бүләк акчалар Санкт-Петербургтагы акча басу сараенда  югары сыйфатлы  көмештән эшләнгәннәр.

Әлеге өч сумлык башка акча берәмлекләре шикелле Россия Федерациясе территориясендә законлы түләү чарасы булып тора һәм бөтен төрле түләүләр вакытында бернинди чикләүсез кабул ителергә тиеш.

Озак яшәү сере

Бернардо ЛаПалла гаҗәеп кеше.Ул 1901 елның 17 августында Бразилиядә туган,әмма гомере буе АКШта яшәгән.Круиз судноларында озак еллар буе шеф-повар булып эшләгән.Ашарга пешерергә яраткан.Бүген аңа 113 яшь.Ла Палла үз гомерендә бер тапкыр да авырмаган.Моның сәбәбе ,ди ул,ит ашамауда. Ул гомере буе органик продуктлар белән генә тукланган.Һәм аның озак яшәвенең сере очраклылык түгел.Аның әтисе табиб булган һәм ул туклану серләрен әтисеннән үзләштереп калган.Бернардның бер сере,дөресрәге озак яшәвенең 5 сере бар.Хәтерләп кал: алар сиңа да озак һәм сәламәт яшәргә ярдәм итәр. 

Сарымсак.

Бу ашамлык дөньяның барлык кыйтъгасында дип әйтерлек дару буларак кулланылган.Ул антисептик һәм  бактерияләргә каршы тору  сәләтенә ия. Сарымсакның бернинди эыяны юк.

 Бал.

Балның файдасын санап бетерерлек түгел.Бернардо азыкны балландыру өчен бары тик бал кулланырга тәкъдим итә.

Дарчин (Корица)

Бу тәмләткеч,сарымсак шикелле дару буларак кулланылган.Ул кандагы холестиринны киметә һәм шикәр диабетыннан саклый.

Шоколад

Шоколадны балалар гына ашый дип ялгыша күрмә.ЛаПалло озак яшәү өчен даими рәвештә шоколад ашарга кирәк дип раслый.

Зәйтүн мае

Бу май өчен тарихта сугышлар булып торуы билгеле.Куллана башлап кара әле,организмдагы уңай үзгәрешләрне бик тиз сизәрсең.

Акыллы кешенең киңәшләренә колак сал.Ул озак яшәвенең серләрен башкалар да шулай яшәсен дип ачкан.Шушы ризыкларны даими куллан һәм син дә авыруларыңны онытырсың.